5 sai lầm khi uống vitamin C tăng sức đề kháng lúc giao mùa, phòng cảm cúm

Miền Bắc đang bước vào thời điểm giao mùa thu – đông. Sáng sớm se lạnh, trưa nắng, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm khiến số người bị cảm cúm, viêm họng tăng lên. Nhiều gia đình mua sẵn vitamin C, uống bổ sung mỗi ngày với hy vọng tăng sức đề kháng. Thói quen này phổ biến nhưng không ít người đang hiểu sai về tác dụng của vitamin C.

Sai lầm 1: Nghĩ uống vitamin C giúp không bị cảm

Vitamin C là vi chất cần thiết cho hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, uống bổ sung vitamin C hằng ngày không giúp người khỏe mạnh tránh được cảm lạnh. Cảm lạnh do virus gây ra và phần lớn tự khỏi sau vài ngày. Vitamin C không có khả năng tiêu diệt virus.

Một tổng quan hệ thống của Cochrane năm 2013 đã phân tích các thử nghiệm có đối chứng về vấn đề này. Ở cộng đồng nói chung, uống từ 200 mg vitamin C trở lên mỗi ngày không làm giảm số người mắc cảm lạnh.

Sai lầm 2: Đợi bị cảm mới uống vitamin C liều cao

Nhiều người chỉ uống vài viên vitamin C mỗi ngày khi đã sổ mũi, đau họng, với mong muốn nhanh khỏi. Cũng theo tổng quan Cochrane, người uống vitamin C đều đặn hằng ngày từ trước khi bị cảm có thời gian bị cảm ngắn hơn một chút: Khoảng 8% ở người lớn và 14% ở trẻ em. Trong khi đó, các thử nghiệm cho uống vitamin C liều cao sau khi đã có triệu chứng không cho thấy tác dụng nhất quán về thời gian hay mức độ bệnh.

Nói cách khác, uống vitamin C liều cao khi đã bị cảm không phải là cách "chữa" cảm. Khi bị cảm, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn uống đủ chất và theo dõi triệu chứng.

Sai lầm 3: Uống càng nhiều càng tốt

Vitamin C tan trong nước, phần dư thừa được đào thải qua nước tiểu. Vì vậy, nhiều người cho rằng uống bao nhiêu cũng không sao. Thực tế, dùng liều cao kéo dài có thể gây hại.

Rối loạn tiêu hóa: Uống trên 1.000 mg mỗi ngày có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng.

Sỏi thận: Dùng liều cao kéo dài làm tăng thải oxalat qua nước tiểu, tăng nguy cơ sỏi thận, nhất là ở người từng bị sỏi.

Nhu cầu vitamin C của người trưởng thành vào khoảng 100 mg mỗi ngày. Mức tối đa không nên vượt quá ở người lớn là 2.000 mg mỗi ngày. Trong khi đó, nhiều loại viên sủi trên thị trường chứa 500–1.000 mg mỗi viên. Uống thêm 1–2 viên mỗi ngày trong thời gian dài là dư thừa so với nhu cầu.

Sai lầm 4: Chỉ trông vào viên uống, bỏ qua rau quả

Phần lớn người khỏe mạnh có thể nhận đủ vitamin C từ bữa ăn hằng ngày mà không cần uống thêm. Rau quả tươi như ổi, cam, bưởi, ớt chuông, súp lơ xanh đều giàu vitamin C. Ngoài vitamin C, rau quả còn cung cấp chất xơ và nhiều chất chống oxy hóa khác mà viên uống không thay thế được.

Vitamin C dễ bị phân hủy bởi nhiệt và không khí. Vì vậy, nên ăn trái cây tươi, không gọt sẵn để lâu. Rau nên xào nhanh trên lửa lớn hoặc luộc vừa chín tới.

Sai lầm 5: Tự ý dùng khi có bệnh nền

Người có tiền sử sỏi thận, người đang dùng thuốc chống đông máu, phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc người đang điều trị bệnh mạn tính không nên tự ý uống vitamin C liều cao. Những đối tượng này nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ về liều dùng phù hợp.