Bộ Y tế mở rộng danh mục tiêm chủng bắt buộc, bổ sung bệnh do HPV
Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng.
Cụ thể, Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định "Danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng" bao gồm: Bệnh viêm gan virus B, bệnh lao, bệnh bạch hầu, bệnh ho gà, bệnh uốn ván, bệnh bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, bệnh sởi, bệnh rubella, bệnh viêm não Nhật Bản, bệnh tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu, bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người, bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
Thông tư cũng quy định việc tổ chức tiêm chủng thường xuyên, tiêm chủng bù liều, tiêm chủng chiến dịch chủ động và tiêm chủng chống dịch; chế độ thông tin, báo cáo về hoạt động tiêm chủng; việc quản lý đối tượng tiêm chủng và Hội đồng tư vấn chuyên môn đánh giá nguyên nhân tai biến nặng trong quá trình sử dụng vaccine, sinh phẩm. Trước đó, Bộ Y tế đã phê duyệt kế hoạch tiêm chủng mở rộng giai đoạn 3 năm tới (2026 - 2028). Theo đó, mỗi năm sẽ có 4, 5 tỉnh được triển khai tiêm vắc xin ngừa 4 chủng HPV miễn phí dành cho trẻ em gái độ tuổi 11; ưu tiên các địa phương miền núi, vùng khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bệnh do HPV được ngành y tế xếp vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B - các bệnh nguy hiểm, khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong.
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó Giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu cho biết, HPV có rất nhiều chủng, lây qua đường tình dục, tiếp xúc da hoặc niêm mạc… Bất cứ ai, độ tuổi, giới tính nào cũng có thể nhiễm HPV. Trong đó, phụ nữ là đối tượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng vì HPV nguy cơ cao (như type 16, 18 gây ung thư cổ tử cung). Ở cả 2 giới, HPV còn có thể gây các bệnh khác như: ung thư hậu môn, vòm họng, sùi mào gà…
Theo WHO, tiêm phòng là cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm HPV, ung thư cổ tử cung và các loại ung thư khác liên quan đến virus này. ThS.BS Lê Thanh Khôi chia sẻ, hiện tại có 2 loại vắc xin HPV: ngừa 4 chủng và ngừa 9 chủng HPV.
Vắc xin 4 chủng bảo vệ chống lại 4 tuýp HPV. Trong đó tuýp 16 và 18 gây ra khoảng 70% ca ung thư cổ tử cung và 90% các ca ung thư hậu môn. Tuýp 6 và 11 gây ra 90% ca sùi mào gà.
Vắc xin 9 chủng cung cấp khả năng bảo vệ rộng hơn, có thể tiêm cho cả nam và nữ, ngăn ngừa 9 loại virus nguy hiểm: HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Trong đó các tuýp bổ sung 31, 33, 45, 52, 58 chống lại khoảng 20% ca ung thư cổ tử cung còn lại.
Bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến các đơn vị y tế uy tín, đảm bảo an toàn tiêm chủng để được tư vấn và tiêm phòng bệnh.
Nguyễn Thắng