Đề xuất cấm môn liên kết xen giờ chính và kỳ vọng trút gánh nặng của phụ huynh

Kiến nghị quyết liệt từ nghị trường Quốc hội

Tại phiên thảo luận về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Thái Nguyên) đã thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong việc tổ chức chương trình học liên kết tại các trường công lập hiện nay.

Đại biểu nhấn mạnh, dù Nhà nước đã có chủ trương miễn toàn bộ học phí từ bậc mầm non đến hết lớp 12 từ năm 2025 theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, song thực tế phụ huynh vẫn đang phải "cõng" gánh nặng chi phí rất lớn từ các môn bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, kỹ năng sống hay AI.

Vấn đề bức xúc nhất chính là tình trạng nhiều nhà trường sắp xếp các môn liên kết này xen kẽ vào giờ học chính khóa. Dẫn lại yêu cầu của Tổng Bí thư về việc "không thể biến trường học thành nơi làm dịch vụ thu tiền", Đại biểu Thủy kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo phải nghiêm cấm việc xếp chương trình liên kết xen kẽ giờ chính khóa, đồng thời thực hiện thanh tra, kiểm tra để đảm bảo tính minh bạch. Về lâu dài, ngành giáo dục cần có kế hoạch đào tạo, điều phối giáo viên nội tại để đáp ứng việc dạy các môn học này, tránh tình trạng muốn học đủ kiến thức thì phải dựa vào "liên kết" bên ngoài.

Khi sự "tự nguyện" trở thành gánh nặng bắt buộc

Những phân tích sắc sảo tại nghị trường đã chạm đúng "vùng đau" của những người trong cuộc. Chị Đỗ Hoài Thu, một phụ huynh tại Hà Nội chia sẻ đầy trăn trở về tình cảnh của con mình khi gia đình từng không đăng ký môn liên kết.

Chị kể rằng cứ đến tiết học này, con chị lại phải lủi thủi lên phòng hội đồng ngồi tự chơi hoặc ra hành lang nhìn các bạn qua cửa sổ. Sau một tháng nhìn con mặc cảm và bị tách biệt khỏi tập thể, chị Thu đã phải ngậm ngùi viết đơn xin "tự nguyện" tham gia để con được vào lớp như bao bạn khác.

Dưới góc nhìn về áp lực tài chính, anh Nguyễn Phú Thanh, phụ huynh tại một trường trung học cơ sở ở Hà Nội bày tỏ sự bất bình khi các khoản phí liên kết chiếm tới một phần ba tổng chi phí hằng tháng, dù học sinh đang thụ hưởng chính sách miễn học phí.

Theo anh Thanh, việc xếp tiết xen kẽ thực chất là một "thủ thuật" sắp xếp thời khóa biểu, đẩy phụ huynh vào thế mất quyền lựa chọn. Anh khẳng định, nếu thực sự là tự nguyện, nhà trường phải dồn các môn này xuống cuối buổi học để những gia đình không có nhu cầu có thể chủ động đón con về hoặc tham gia các hoạt động ngoại khóa thực chất hơn.

Đồng quan điểm, chị Nguyễn Hương Liên, một phụ huynh có ba con đang theo học phổ thông lo ngại về sự nhập nhèm giữa công và tư trong môi trường sư phạm. Chị Liên nhấn mạnh rằng việc các trường liên kết với doanh nghiệp bên ngoài mà thiếu sự kiểm định chất lượng chặt chẽ đang gây ra sự chồng chéo nội dung giảng dạy. "Chúng tôi mong các cơ quan quản lý cần hành động ngay để chấm dứt tình trạng trường công lập vận hành như các đơn vị làm kinh doanh, trả lại quyền lựa chọn thực chất cho phụ huynh và sự bình đẳng tối thiểu cho mọi học sinh ngay từ những bước chân đầu tiên đến trường".

Lời giải cho bài toán "tự nguyện bắt buộc" không chỉ nằm ở việc cấm hay bỏ, mà ở sự minh bạch và tinh thần thượng tôn giáo dục. Đã đến lúc Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan quản lý cần những hành động quyết liệt, đưa các môn liên kết về đúng vị trí là dịch vụ bổ trợ ngoài giờ chính khóa. Có như vậy, gánh nặng trên vai phụ huynh mới thực sự được trút bỏ, và quan trọng hơn, không còn đứa trẻ nào phải đứng ngoài hành lang nhìn vào lớp học vì sự nhập nhèm giữa "tự nguyện" và "cưỡng ép". Đó mới chính là sự công bằng và nhân văn mà giáo dục công lập cần hướng tới.