Dự án phục hồi di tích Đại Cung Môn ở Huế hiện ra sao?
Dự án phục hồi di tích Đại Cung Môn, công trình quan trọng trong Hoàng cung Huế, đang trong giai đoạn trình phê duyệt, dự kiến khởi công vào Quý II/2026 với tổng mức đầu tư hơn 64,6 tỷ đồng.
Dự án "Phục hồi di tích Đại Cung Môn" được HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết ngày 15/11/2024, với tổng mức đầu tư dự kiến 64,672 tỷ đồng, thời gian thực hiện trong 4 năm.
Công trình do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế làm chủ đầu tư. Hiện nay, dự án đang trình UBND TP Huế phê duyệt, dự kiến khởi công vào Quý II/2026. Đây là dự án thuộc nhóm B, công trình dân dụng - di tích lịch sử văn hóa, nằm trong Quần thể di tích Cố đô Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới.
Đại Cung Môn ngày xưa. Ảnh tư liệu BQLDA cung cấp.
Ông Phùng Văn Hoàng, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý Dự án thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, mục tiêu của dự án là bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa quốc gia đặc biệt, di sản văn hóa thế giới. Trong đó, trọng tâm là phục hồi kiến trúc Đại Cung Môn và tôn tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật nhằm bảo vệ, khai thác hiệu quả giá trị di tích.
Về quy mô, dự án tập trung phục hồi toàn bộ công trình chính của Đại Cung Môn, bao gồm nền móng, tường, hệ khung gỗ, mái ngói hoàng lưu ly, hoành phi, sơn son thếp vàng cùng các chi tiết trang trí truyền thống. Hai hành lang hai bên cũng được tu bổ đồng bộ.
Song song đó, cảnh quan khu vực sẽ được cải tạo với các hạng mục sân trước, sân sau, lan can và bình phong phía sau Đại Cung Môn. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật như chiếu sáng, thoát nước, camera an ninh và phòng cháy chữa cháy cũng được đầu tư nhằm đảm bảo an toàn và phục vụ khai thác di tích.
Sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng, dự án sẽ góp phần phát huy giá trị của Đại Cung Môn nói riêng và khu vực Đại Nội nói chung. Đồng thời, kết nối với các công trình quan trọng như Ngọ Môn, Điện Thái Hòa, Điện Cần Chánh, hệ thống Trường Lang và Điện Kiến Trung, từng bước hoàn thiện trục trung tâm Hoàng Thành, tạo điểm nhấn cảnh quan và thúc đẩy phát triển du lịch.
Đại Cung Môn là cửa chính của Tử Cấm Thành, nằm ở vị trí trung tâm mặt nam, phía bắc điện Thái Hòa. Hai bên phía đông và tây có hai phường môn là Nhật Tinh và Nguyệt Anh. Phía bắc là sân chầu rộng dẫn vào Điện Cần Chánh.
Tử Cấm Thành là khu vực dành riêng cho sinh hoạt nội đình của Hoàng gia, có quy mô lớn với hệ thống tường thành bao quanh. Đại Cung Môn giữ vai trò là cổng chính của khu vực này.
Theo các tư liệu lịch sử, Đại Cung Môn được xây dựng năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng, cùng thời điểm với nhiều công trình quan trọng khác. Đến năm 1839, công trình được sơn son thếp vàng và tiếp tục được tu bổ qua các triều đại.
Tuy nhiên, vào tháng 2/1947, công trình bị thiêu cháy hoàn toàn do chiến tranh. Trong nhiều thập niên sau đó, phần nền móng còn lại cũng chịu nhiều tác động, hiện chỉ còn dấu tích nền lát gạch Bát Tràng kích thước 300 mm x 300 mm. Dự án phục hồi lần này vì vậy được kỳ vọng sẽ tái hiện một trong những công trình quan trọng trong Hoàng cung Huế.