Hà Nội chủ động kiểm soát và ứng phó ô nhiễm không khí

Cần phối hợp đồng bộ, trách nhiệm giữa các chủ thể

Triển khai Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15/10 của UBND TP. Hà Nội về tăng cường, quyết liệt thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn, ngày 10/11, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tổ chức tọa đàm “Thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội: Giải pháp của Thành phố và trách nhiệm của các bên”. Tọa đàm nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp kiểm soát, ứng phó với tình trạng ô nhiễm không khí; đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị và cộng đồng trong việc kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí.

Bà Lê Thanh Thủy - Phó trưởng Phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, đang là một trong những vấn đề môi trường được Hà Nội đặc biệt quan tâm bởi những tác động trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống người dân.

Theo bà Lê Thanh Thủy, chất lượng không khí Hà Nội thường diễn biến bất lợi trong những tháng cuối năm và đầu năm sau. Đây là thời kỳ chịu ảnh hưởng của điều kiện khí tượng mùa đông – xuân, với các hiện tượng như nghịch nhiệt, gió yếu, độ cao lớp hòa trộn thấp, khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán và có xu hướng tích tụ trong không khí. Hơn thế, các nguồn phát thải từ giao thông, hoạt động xây dựng, bụi đường, sản xuất và đốt chất thải ngoài trời tiếp tục tạo áp lực lớn đối với môi trường không khí Thủ đô.

Bà Lê Thanh Thủy nhấn mạnh, nhằm chủ động kiểm soát nguồn phát thải, ứng phó ô nhiễm không khí, Thành ủy và UBND TP. Hà Nội đã chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp. Đặc biệt, Kế hoạch số 400/KH-UBND của UBND TP. Hà Nội xác định tăng cường các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí. Trước mắt là kiểm soát bụi tại các công trường xây dựng; kiểm tra phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng; tăng cường vệ sinh môi trường, quét hút bụi và rửa đường. Cùng với đó là ngăn chặn tình trạng đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp cũng như các hoạt động đốt ngoài trời không đúng quy định.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh theo dõi, dự báo, cảnh báo chất lượng không khí; chủ động triển khai biện pháp ứng phó khi xuất hiện những đợt ô nhiễm bất lợi, hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. “Kiểm soát ô nhiễm không khí không thể chỉ dựa vào các biện pháp hành chính hay nỗ lực riêng lẻ của ngành môi trường. Đây là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và trách nhiệm thực chất của nhiều chủ thể. Cơ quan quản lý cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra và giám sát; chính quyền xã, phường phải phát huy trách nhiệm quản lý tại địa bàn; các chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải và doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát phát thải trong quá trình hoạt động. Thường xuyên kiểm tra xử lý các hành vi gây ô nhiễm tại công trường xây dựng, trên các tuyến đường vận chuyển vật liệu, trong khu dân cư” - bà Lê Thanh Thủy nêu rõ.

Chủ động kiểm soát phát thải, ứng phó ô nhiễm không khí

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về các giải pháp cấp bách nhằm kiểm soát bụi tại công trường xây dựng, trên các tuyến đường và trong hoạt động vận chuyển vật liệu; ngăn chặn tình trạng đốt rác, rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời. Các đại biểu cũng trao đổi, làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, từ chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Các đại biểu đồng thời đề xuất hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh của người dân; từ đó, phát hiện sớm và xử lý các hành vi gây ô nhiễm.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc kiểm soát ô nhiễm không khí tại Hà Nội cần được đặt trong một chiến lược dài hạn, tập trung xử lý các nguồn phát thải có tính chất thường xuyên và quy mô lớn. Trong đó, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển hệ thống giao thông công cộng, kiểm soát phát thải từ phương tiện và triển khai vùng phát thải thấp.

Trung tá Phạm Hoài Nam, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông - Công an TP. Hà Nội cho biết, trên địa bàn Hà Nội đang đồng loạt triển khai nhiều dự án quy mô lớn như Vành đai 1, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4, Quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long, các dự án cầu vượt sông Hồng... Điều này khiến số lượng phương tiện tham gia giao thông tăng mạnh, đặc biệt là các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, kéo theo nguy cơ gia tăng ô nhiễm môi trường. “Công an TP. Hà Nội được giao tăng cường kiểm tra, xử lý phương tiện không che phủ hoặc che phủ không kín, làm rơi vãi đất đá, bùn đất trên đường. Trách nhiệm không chỉ dừng ở lái xe mà còn được truy xuất đến công trường, chủ phương tiện và đơn vị vận tải có liên quan” - Trung tá Phạm Hoài Nam chia sẻ.

Chia sẻ kinh nghiệm địa phương, đại diện UBND xã An Khánh cho biết, xã An Khánh có đơn vị trực hotline 24/24h để tiếp nhận thông tin tố giác, các ý kiến phản ánh của người dân về vấn đề đốt rác hở, đốt rơm rạ... Người dân trên địa bàn xã được tuyên truyền và nâng cao ý thức, chuyển rơm rạ hoặc thu gom tập kết và ủ thành phân, hạn chế tình trạng đốt rơm rạ gây ô nhiễm môi trường.

Thông qua tọa đàm, các đại biểu thống nhất rằng, kiểm soát ô nhiễm không khí không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước mà cần sự tham gia thực chất của doanh nghiệp, chủ đầu tư, đơn vị thi công và cộng đồng. Việc phân định rõ trách nhiệm, tăng cường giám sát và công khai kết quả xử lý sẽ góp phần đưa các giải pháp kiểm soát ô nhiễm đi vào thực chất, hướng tới cải thiện chất lượng môi trường không khí và bảo vệ sức khỏe người dân Thủ đô.