Hà Nội giữ vỉa hè thế nào để người dân vẫn có kế sinh nhai?
Trước áp lực vừa phải lập lại trật tự đô thị, vừa đảm bảo sinh kế cho hàng nghìn hộ kinh doanh nhỏ lẻ, Hà Nội đang thay đổi cách tiếp cận trong quản lý vỉa hè. Không chỉ dẹp vi phạm, nhiều nơi đã chủ động “sắp” lại không gian buôn bán, kết hợp công nghệ, quản lý linh hoạt để người dân ổn định sinh kế.
Phường Tây Hồ: Hóa giải "điểm nóng" ngõ 28 Xuân La
Tại phường Tây Hồ (Hà Nội), khu vực ngõ 28 phố Xuân La từng là một "điểm nóng" về trật tự đô thị trong thời gian chợ tạm Xuân La được cải tạo, sửa chữa. Để cân bằng giữa việc chỉnh trang đô thị và đảm bảo sinh kế cho người dân, UBND phường đã chủ động bố trí điểm kinh doanh tạm thời tại khu vực cổng chợ, giúp tiểu thương duy trì buôn bán và đáp ứng nhu cầu mua sắm thiết yếu trong khu vực.
Ông Tưởng Đỗ Huy – Phó Ban Quản lý chợ phường Tây Hồ cho biết: "Phường đã sắp xếp điểm kinh doanh tạm thời để tiểu thương ổn định hoạt động trong thời gian chờ chợ hoàn thiện. Đồng thời, ký hợp đồng với đơn vị chuyên trách thu gom rác 2 lần/ngày nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường. Dự kiến tháng 5/2026, các hạng mục cải tạo sẽ hoàn thành. Toàn bộ hộ kinh doanh sẽ được bố trí trở lại trong chợ, trả lại không gian thông thoáng cho ngõ 28 Xuân La".
Dù tình trạng mái che, mái vẩy lấn chiếm đã cơ bản được xóa bỏ, song do không gian chật hẹp và ý thức của một bộ phận người dân chưa cao, hiện tượng dừng đỗ xe dưới lòng đường và lấn chiếm vỉa hè vẫn thỉnh thoảng tái diễn.
Chị Nguyễn Thị Mùa (sinh năm 1985, quê Hưng Yên), một tiểu thương bán hoa quả tại đây chia sẻ: "Trước đây, tôi từng bị xử phạt nhiều lần vì lấn chiếm vỉa hè, mức phạt cao khiến thu nhập bị ảnh hưởng đáng kể. Sau khi được lực lượng chức năng tuyên truyền, tôi đã nhận thức rõ sai phạm và cam kết không tái diễn, nghiêm túc chấp hành quy định chung".
Bên cạnh việc nhắc nhở tiểu thương, lực lượng chức năng cũng kiên quyết xử lý các trường hợp cố tình vi phạm. Điển hình là trường hợp một chủ xe ô tô đỗ ngay giữa lòng đường dù có biển cấm, đã bị lập biên bản và xử phạt 900.000 đồng.
Ông Nguyễn Hải Linh – Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tây Hồ cho hay, nhằm duy trì kỷ cương đô thị một cách bền vững, thời gian qua, phường đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là kiện toàn tổ chức bộ máy và tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành. Phường đã thành lập Ban Chỉ đạo chuyên trách, chia thành 5 tiểu ban để tổ chức triển khai thực hiện.
Trong đó, Tiểu ban về trật tự đô thị với sự tham gia của Công an phường, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, Ban Quản lý Hồ Tây và các đơn vị liên quan đã tổ chức ra quân quyết liệt tại các tuyến, khu vực trọng điểm như: Thanh Niên, Võ Chí Công, Lạc Long Quân, Âu Cơ và khu vực xung quanh Hồ Tây.
Phường đã hoàn thành việc kẻ vạch sơn vỉa hè, đồng thời tháo dỡ hơn 1.000 mái che, mái vẩy, biển quảng cáo sai quy định; xử lý các trường hợp lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, góp phần từng bước lập lại trật tự, kỷ cương đô thị.
Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm được duy trì thường xuyên, liên tục. Từ đầu năm đến nay, phường đã xử phạt 709 trường hợp vi phạm trật tự đô thị với tổng số tiền hơn 490 triệu đồng; đồng thời xử lý 97 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông, với số tiền phạt gần 80 triệu đồng, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên địa bàn.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hải Linh, vẫn còn một số tồn tại như tình trạng tái vi phạm tại một số khu vực; ý thức chấp hành của một bộ phận người dân chưa cao; một số nội dung liên quan đến hạ tầng kỹ thuật như thoát nước, chiếu sáng… cần tiếp tục được phối hợp xử lý trong thời gian tới.
Phường Kim Liên: Xử lý "điểm nghẽn" bằng công nghệ
Tại phường Kim Liên (Hà Nội) – nơi tập trung nhiều bệnh viện, trường học và khu tập thể cũ, áp lực lên hạ tầng đô thị luôn ở mức cao. Phố Phương Mai thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, hàng quán lấn chiếm vỉa hè.
Điểm đáng chú ý, phường đã đưa công nghệ vào quản lý trật tự đô thị. Ngoài các tổ công tác trực tiếp, hệ thống camera AI được sử dụng để phát hiện và xử lý vi phạm "nguội".
Trung tá Đào Ngọc Minh – Tổ phó Tổ trật tự Công an phường Kim Liên cho biết: "Chúng tôi duy trì 5 tổ công tác khép kín địa bàn, kết hợp tuần tra lưu động và xử lý "nguội" qua hình ảnh từ camera AI. Sau mỗi đợt kiểm tra, địa bàn được bàn giao cho tổ phụ trách tiếp tục quản lý, không để xảy ra tình trạng tái lấn chiếm".
Cách làm này tạo ra sự giám sát liên tục, thay vì chỉ xử lý theo đợt. Nhiều hộ kinh doanh đã thay đổi nhận thức. Ông Lê Xuân Thủy, chủ hộ kinh doanh trên phố Phương Mai chia sẻ: "Sau khi bị xử phạt và được giải thích, tôi đã tự nguyện ký cam kết chấp hành quy định, trả lại vỉa hè cho người đi bộ".
Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng phường Kim Liên đã lập biên bản 537 trường hợp vi phạm, thu nộp ngân sách 310 triệu đồng. Sự quyết liệt này đang nhận được sự đồng thuận lớn từ người dân.
Thực tiễn tại các phường trọng điểm như Tây Hồ và Kim Liên cho thấy, việc kết hợp giữa "xây" và "chống" – vừa xử lý nghiêm vi phạm, vừa bố trí, quy hoạch điểm kinh doanh phù hợp là hướng đi đúng đắn.
Thời gian tới, khi Luật Thủ đô (sửa đổi) đi vào thực tiễn, việc tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho chính quyền cơ sở (như điều chỉnh mức xử phạt hoặc quy hoạch điểm kinh doanh đặc thù) được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá. Đây sẽ là nền tảng để xây dựng đô thị văn minh, kỷ cương nhưng vẫn bảo đảm yếu tố nhân văn và sinh kế lâu dài cho người dân.
Tin có thể bạn quan tâm: