Hà Nội sẽ công bố cụ thể các tuyến đường hạn chế xe xăng dầu trong vùng phát thải thấp

Từ 1/7/2026 sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp ở trong vành đai 1

Trước thực trạng ô nhiễm môi trường không khí, ngày 12/7/2025, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 20 về các nhiệm vụ cấp bách nhằm kiểm soát và khắc phục tình trạng này. Cụ thể hóa chỉ thị, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết số 57 quy định triển khai vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố.

Theo đó, từ 1/7/2026 thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong vành đai 1. Từ 1/1/2028, vùng phát thải thấp sẽ được áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực thuộc vành đai 2. Đến 1/1/2030, phạm vi triển khai mở rộng từ vành đai 3 trở vào, bao phủ phần lớn khu vực trung tâm thành phố. Từ năm 2031 trở đi, Hà Nội sẽ áp dụng vùng phát thải thấp tại tất cả các khu vực đáp ứng tiêu chí.

Ông Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho rằng, giải quyết ô nhiễm không khí là việc rất khó, không hề đơn giản. Theo ông Tùng, việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh từ xe xăng sang xe điện không phải là "cây đũa thần" trong giải quyết ô nhiễm không khí ở Hà Nội. "Nếu chỉ giảm xe chạy xăng mà vẫn giữ nguyên các loại phương tiện khác thì hiệu quả mang lại sẽ không lớn. Thực tế, ngay cả má phanh của xe điện cũng có thể phát sinh bụi mịn PM 2.5", ông Tùng nói.

Việc chuyển đổi hết các phương tiện cơ giới theo kế hoạch có thể gây áp lực kinh tế lên người dân. Nhiều ý kiến cho rằng, thay vì bắt chuyển đổi hoàn toàn sang mô hình xe điện, chúng ta nên áp dụng quy trình đăng kiểm cho xe cơ giới để xác định mức độ phát thải, từ đó chọn lọc các phương tiện có độ khí thải, đủ điều kiện lưu thông, được cho phép di chuyển trong nội đô, từ đó giảm phát thải, thay vì loại bỏ hoàn toàn loại phương tiện chạy xăng.

Từ định hướng quản lý dựa trên dữ liệu ở cấp trung ương, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa bằng các giải pháp chính sách ở cấp địa phương. Ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, từ ngày 1/7/2026, thành phố sẽ thí điểm triển khai vùng phát thải thấp tại một số khu vực.

Theo ông Tuyển, Nghị quyết số 57 của HĐND TP. Hà Nội đã quy định rõ các tiêu chí và điều kiện để thực hiện vùng phát thải thấp. Trọng tâm đầu tiên là phát triển hệ thống giao thông công cộng xanh. Bên cạnh các tuyến buýt hiện có, thành phố đang nghiên cứu triển khai các tuyến buýt điện cỡ nhỏ nhằm tăng cường kết nối giữa các ga đường sắt đô thị, khu dân cư, khu đô thị mới, đồng thời tiếp tục mở rộng dịch vụ xe đạp công cộng.

Song song với đó là thúc đẩy chuyển đổi phương tiện và xây dựng hạ tầng hỗ trợ. Hà Nội đã thành lập tổ công tác khảo sát các vị trí phù hợp để lắp đặt trạm sạc và trạm đổi pin cho xe máy điện, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch.

Về tổ chức giao thông, thành phố đang xây dựng phương án phân loại phương tiện được ưu tiên và phương tiện bị hạn chế trong vùng phát thải thấp. Theo dự kiến, ô tô tải từ 3,5 tấn sử dụng dầu diesel và các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải EURO 4 sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông trong một số khung giờ nhất định.

Chưa có quy định xử lý xe xăng đi vào đường cấm

Trung tá Đào Việt Long - Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông, Công an TP. Hà Nội cho biết, vấn đề môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả người dân, vì thế, phải là sự quan tâm hàng đầu. Mỗi người dân phải có ý thức xây dựng môi trường trong lành, khi xác định Hà Nội là ngôi nhà chung. Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Hà Nội được giao là cơ quan thường trực của UBND TP. Hà Nội để xử lý 3 trong 5 điểm nghẽn của Thủ đô: Ùn tắc giao thông, ngập úng và trật tự đô thị.

Hiện Phòng CSGT Hà Nội đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, trong đó có gần 7 triệu phương tiện là xe máy, 1,2 triệu là ô tô, đây là con số rất lớn, trong khi Hà Nội chưa đến 1% đất dành cho giao thông tĩnh, con số rất khiêm tốn, so với 3-4% theo tiêu chuẩn.

Đây là vấn đề quan trọng vì khi thực hiện vùng phát thải thấp, phải có điểm đỗ, điểm trung chuyển, đảm bảo cuộc sống bình thường của người dân.

Để chuẩn bị cho 1/7/2026 (thời điểm thí điểm vùng phát thải thấp - PV), Trung tá Tùng cũng cho rằng, công tác tuyên truyền là cực kỳ quan trọng để cho người dân hiểu. Ngôi nhà chung là Hà Nội, đứng trước nguy cơ ô nhiễm môi trường, người dân có thể ủng hộ bằng cách tự lựa chọn phương tiện phù hợp, chưa cần đến sự vào cuộc của các cơ quan chức năng. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền tạo ra chính sách, hạ tầng cho người dân: Điểm trung chuyển; xe điện có trạm sạc phù hợp; đáp ứng phương tiện công cộng. Đặc biệt, với sự quyết tâm của các cấp chính quyền và sự ủng hộ của người dân, vùng phát thải thấp sẽ phát huy được hiệu quả.

Từ nay đến ngày 1/7, Công an TP. Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng để khi có lộ trình sẽ thông báo cụ thể để người dân biết cung đường nào, giờ nào cấm phương tiện, tránh trường hợp người dân không nắm được thông tin. Hiện tại chưa có quy định xử lý với xe xăng vào giờ cấm hay đường cấm khi thực hiện vùng phát thải thấp. Đối với phương tiện đi vào đường cấm theo quy định hiện nay, sẽ xử phạt theo Nghị định 68 của Chính phủ.

Theo lộ trình chung, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt sử dụng năng lượng xanh; toàn bộ taxi và các phương tiện vận tải công nghệ hoạt động trong khu vực nội đô sẽ chuyển sang năng lượng sạch trước năm 2030. Những bước đi này không chỉ nhằm cải thiện chất lượng không khí, mà còn góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển đô thị bền vững, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng cho quản lý hiện đại.