Phát triển văn hóa làm nền tảng cho đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới

Văn hóa thực sự trở thành nền tảng vững chắc và sức mạnh nội sinh

Mở đầu bài viết, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định, Văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam. 

Đặc biệt, mỗi khi đất nước đứng trước gian nguy, khó khăn, thử thách, chính tinh thần đại đoàn kết dân tộc, truyền thống yêu nước, ý chí độc lập tự cường, sự yêu thương, chia sẻ đùm bọc lẫn nhau đã kết thành sức mạnh vô song để đưa đất nước vững bước viết lên các trang sử vàng.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho hay, Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 - Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ta về văn hóa, đã xác lập văn hóa là một trong ba mặt trận (chính trị, kinh tế, văn hóa), thể hiện tư duy, tầm nhìn, và sự quan tâm sâu sắc của Đảng ta trong phát triển văn hóa.

Ba năm sau ngày Đề cương ra đời, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất được khai mạc vào ngày 24/11/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh hơn nữa vai trò định hướng, dẫn dắt của văn hóa đối với sự phát triển của đất nước, dân tộc thông qua lời khẳng định "Văn hoá phải hướng dẫn quốc dân thực hiện Độc lập, Tự cường và Tự chủ", "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi".

Từ đó đến nay, xuyên suốt các kỳ Đại hội, các Nghị quyết, Kết luận, Chỉ thị của Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đều nhấn mạnh: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Văn hóa đã nuôi dưỡng tâm hồn và bản sắc, từ khúc nhạc hào hùng của nền văn hóa kháng chiến, đến những vũ điệu tự tin của thể thao hội nhập với những khát vọng vươn cao, với những bước chân du lịch đưa đất nước ra thế giới và báo chí trở thành mạch dẫn tri thức kết nối niềm tin giữa Đảng với Nhân dân.

Nhìn lại năm 2025, năm diễn ra nhiều sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, cũng là năm Ngành Văn hóa kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống, Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo khẳng định: "80 năm - một chặng đường đầy cảm xúc, đầy khó khăn, gian khổ, hy sinh nhưng rất đỗi vinh quang, đã thể hiện những khát vọng vươn lên của một dân tộc luôn biết lấy Văn hóa làm nền tảng tinh thần, làm sức mạnh nội sinh, làm ngọn đuốc soi đường cho mọi thắng lợi".

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp sửa khai mạc, đất nước ta đang tiến bước vào kỷ nguyên mới. Năm 2026 là năm đầu tiên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, đây cũng là năm đầu triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị "Về phát triển văn hóa Việt Nam", "Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2025 - 2035" cùng hệ thống chính sách, chiến lược, đề án đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

"Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách, định hình phẩm giá con người, đạo đức xã hội và phẩm cách quốc gia; thực sự trở thành nền tảng vững chắc và sức mạnh nội sinh, góp phần vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và hai mục tiêu 100 năm mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta xác lập", Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định.

Là điểm tựa vững chắc của ngày mai và mãi mãi mai sau

Cũng theo Bộ trưởng, ý thức sâu sắc được trách nhiệm của mình về phát triển văn hóa mà Đảng, Nhà nước, Chính phủ giao phó, trong thời gian tới đây, toàn Ngành VHTT&DL tiếp tục đi sâu nghiên cứu, nâng cao nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn nữa về văn hóa theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị.

Song song với đó, kịp thời thể chế hóa các nghị quyết, kết luận của Đảng về văn hóa, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, khả thi, dễ thực hiện, tương thích với các Nghị quyết trụ cột mà Bộ Chính trị ban hành trong thời gian qua; đặc biệt trong bối cảnh phát triển văn hóa số, kinh tế số, công dân số, phân cấp và phân quyền cho các địa phương.

Cùng với đó là chú trọng thực hiện tốt 3 đột phá chiến lược với nhiều nội hàm mới đã được xác lập trong Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực văn hóa, thể thao, thông tin và du lịch đặt trong bối cảnh Chính phủ số, môi trường số, kinh tế số, xã hội số.

Tập trung hiện thực hóa quan điểm "Văn hóa là nền tảng". Theo đó, Bộ và Ngành tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng môi trường văn hóa, xem đây cái gốc để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng. Hoàn thiện và triển khai hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, giá trị gia đình Việt Nam, chuẩn mực con người; ngăn chặn sự xuống cấp đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội…

"Một nhiệm kỳ đã khép lại với nhiều dấu ấn sâu sắc. Một nhiệm kỳ mới, với hành trình phát triển mới, những mùa xuân mới đang đến gần, mang theo biết bao niềm tin và khát vọng, với tâm thế "Nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn", toàn Ngành văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch sẽ không ngừng đổi mới, không ngừng sáng tạo, luôn "giữ nhịp và tạo ra những nhịp mới toàn diện hơn, trí tuệ hơn, nhân văn hơn", giữ vững phương châm: "Quyết liệt hành động - Khát vọng cống hiến", để dòng chảy thời gian có thể đi qua, nhưng những dấu ấn, những thành tựu của ngày hôm nay luôn là điểm tựa vững chắc của ngày mai và mãi mãi mai sau. 

Với mục tiêu cao cả nhất là xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trở thành sức mạnh nội sinh, nền tảng, động lực của sự phát triển, là hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển thịnh vượng, giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc của dân tộc", Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Lê Bảo