Hiếm muộn có xu hướng trẻ hoá, người trẻ cần phải làm gì để ngừa từ sớm?
Thói quen sinh hoạt thiếu khoa học, áp lực công việc và tâm lý chủ quan đang dẫn tới thực trạng đáng báo động khi tỷ lệ vô sinh, hiếm muộn ngày càng trẻ hóa.
Chia sẻ tại tọa đàm 'Sức khỏe người trẻ - Hiểu đúng, sống khỏe' diễn ra sáng 18/3 do VTV, BV Nam học & Hiếm muộn Hà Nội tổ chức, Ths. Bs Phạm Thị Mỹ cho hay, thực tế tại cơ sở thăm khám cho thấy tình trạng vô sinh - hiếm muộn đang có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa. Có những trường hợp sinh năm 2005, mới khoảng 19 - 20 tuổi đã đi khám.
Lý giải nguyên nhân, Ths Mỹ cho biết ngoài yếu tố bẩm sinh, nhiều bệnh lý ở cả nam và nữ có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh con. Ở nữ giới thường gặp các vấn đề như viêm nhiễm cơ quan sinh sản, tắc vòi trứng, hội chứng buồng trứng đa nang, suy giảm dự trữ buồng trứng; trong khi nam giới có thể gặp rối loạn cương dương, tinh dịch bất thường hoặc suy giảm chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến hiện nay lại đến từ lối sống thiếu lành mạnh.
Ths Mỹ cũng nhấn mạnh, thói quen thức khuya, thiếu ngủ, ít vận động, ăn uống không cân đối, lạm dụng rượu bia, thuốc lá hoặc ăn kiêng quá mức để giữ dáng có thể làm rối loạn nội tiết, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng trứng và tinh trùng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.
Ở góc độ tâm lý, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Minh Ngọc nhận định nhiều người trẻ đang chịu áp lực lớn từ công việc, gia đình và mạng xã hội. Việc so sánh bản thân với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng, cùng tình trạng làm việc quá sức khiến nhiều cặp đôi rơi vào căng thẳng kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống tình dục và khả năng sinh sản. Thực tế có những trường hợp làm nhiều công việc cùng lúc, khi trở về nhà chỉ muốn nghỉ ngơi, không còn năng lượng để duy trì sự gắn kết với bạn đời.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của khám sức khỏe tiền hôn nhân. Việc kiểm tra sớm giúp phát hiện bệnh lý toàn thân, sàng lọc di truyền, đánh giá dự trữ sinh sản và phát hiện các bệnh lây truyền qua đường tình dục, từ đó có hướng điều trị kịp thời để bảo vệ sức khỏe cho cả hai vợ chồng và con cái sau này.
Liên quan đến bảo tồn khả năng sinh sản, Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Minh Ngọc cho biết phụ nữ có thể chủ động trữ trứng khi chưa có kế hoạch sinh con hoặc cần tập trung cho sự nghiệp, đặc biệt nên thực hiện trước 35 tuổi, tốt nhất khoảng từ 25 tuổi khi chất lượng trứng còn tốt. Nam giới cũng nên trữ đông tinh trùng trong trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng sinh sản hoặc trước khi điều trị các bệnh cần hóa trị, xạ trị.
Các chuyên gia khuyến nghị người trẻ cần duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tiêm vaccine phòng bệnh và khám sức khỏe định kỳ, thay vì chỉ đi khám khi chuẩn bị kết hôn hoặc khi đã gặp vấn đề.