Bộ trưởng Bộ KH&CN: Tăng cường liên kết và hợp tác để làm chủ công nghệ lõi
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho rằng, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, hạ tầng số... đang định hình lại mô hình tăng trưởng và cạnh tranh toàn cầu.
Ngày 24/4 tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc, dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Thông tin Hàn Quốc Bae Kyung Hoon.
Diễn đàn tập trung kết nối nhu cầu, thúc đẩy hình thành quan hệ đối tác và triển khai các dự án hợp tác cụ thể, qua đó tạo ra giá trị thực chất, góp phần nâng tầm hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nền kinh tế.
Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân cho rằng, các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, hạ tầng số... đang định hình lại mô hình tăng trưởng và cạnh tranh toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các quốc gia cần chủ động xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, tăng cường liên kết nhà nước - viện nghiên cứu - doanh nghiệp và đẩy mạnh hợp tác quốc tế để làm chủ công nghệ lõi.
Việt Nam và Hàn Quốc được đánh giá có nhiều điểm tương đồng về định hướng phát triển, nhất là công nghệ chiến lược. VKIST đã trở thành biểu tượng tiêu biểu của hợp tác song phương, từng bước khẳng định vai trò cầu nối giữa nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp và thị trường.
Ông Bae Kyung Hoon, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc nhấn mạnh, KH&CN là động lực kết nối tương lai, hai Bên sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác chiến lược, phát triển VKIST thành đầu mối hợp tác và mở rộng mạng lưới trên phạm vi cả nước.
Theo GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu mang tính chiến lược, từng bước đạt được tự chủ về công nghệ để bảo đảm tăng trưởng nhanh và bền vững, việc chuyển từ tiếp nhận công nghệ sang đồng phát triển, đồng nghiên cứu và giải mã để làm chủ công nghệ, từ các dự án riêng lẻ sang xây dựng các hệ sinh thái công nghệ có khả năng tạo ra giá trị kinh tế thực chất là một yêu cầu chiến lược. Các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) của đối tác Hàn Quốc tại Việt Nam đã và đang góp phần kết nối và nâng cao năng lực của hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.
Với vai trò là cơ quan nghiên cứu khoa học hàng đầu, Viện Hàn lâm xác định định hướng không chỉ nghiên cứu khoa học mà còn tham gia phát triển công nghệ nền, định hướng các lĩnh vực công nghệ, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách. Từ thực tiễn đó, Hàn Quốc được nhìn nhận là đối tác có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ, đặc biệt với kinh nghiệm phát triển hệ thống viện nghiên cứu gắn với doanh nghiệp và định hướng vào các lĩnh vực công nghệ trọng điểm.
Trong lĩnh vực sinh dược và mỹ phẩm, Viện Hàn lâm đã có các nghiên cứu về hợp chất thiên nhiên, tổng hợp hữu cơ, công nghệ vi sinh và tế bào, với khả năng thực hiện các khâu từ chiết tách, phân lập đến đánh giá hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, một số khâu như chế biến sâu, bào chế và phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, ở lĩnh vực này, Hàn Quốc có kinh nghiệm trong phát triển sản phẩm và thương mại hóa.
Từ ví dụ trong lĩnh vực công nghệ chiến lược và công nghệ phục vụ đời sống xã hội, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc cần được định hình theo hướng rất cụ thể: lấy các bài toán công nghệ làm trung tâm, gắn kết nghiên cứu với ứng dụng và hướng tới xây dựng năng lực công nghệ thực chất. Trong tiến trình đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò đầu mối kết nối các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, triển khai các chương trình nghiên cứu chung, các phòng thí nghiệm hợp tác và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong khuôn khổ Diễn đàn Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hàn Quốc, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) đã ký Biên bản thảo luận về Dự án Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc, đánh dấu bước triển khai giai đoạn 2 của Dự án VKIST.
Hai bên nhất trí triển khai các nội dung tại Điều khoản tham chiếu của Dự án, trên cơ sở Thỏa thuận khung về viện trợ không hoàn lại giữa hai Chính phủ ký ngày 29/5/2009. Dự án dự kiến sử dụng nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Hàn Quốc, với tổng kinh phí khoảng 30 triệu USD, triển khai từ nay đến 2033.
Sau hơn 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc ngày càng đi vào chiều sâu. Trong đó, VKIST được đánh giá là điểm sáng nổi bật, góp phần thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu chung, ký kết thỏa thuận hợp tác, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tạo ra những giá trị kinh tế - xã hội thiết thực.