Có nên chạy đua theo ngành nghề thời thượng?
Trước áp lực của kỳ tuyển sinh cận kề, nhiều phụ huynh vẫn cuốn theo vòng xoáy bằng cấp mà quên rằng thấu hiểu năng lực mới là chìa khóa mở ra tương lai bền vững. Việc định hướng sai lầm có thể đẩy con em mình vào những ngã rẽ đầy mệt mỏi.
Mỗi mùa thi đến, áp lực từ cuộc đua vào đại học lại trở thành gánh nặng tâm lý đối với hàng trăm nghìn gia đình. Theo quan sát của diễn giả Đào Ngọc Cường - chuyên gia đào tạo kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp, số đông đang vận hành theo một định kiến rằng không vào đại học là thua cuộc. Điều này dẫn đến nghịch lý là phụ huynh sẵn sàng đầu tư mọi nguồn lực về tài chính nhưng lại bỏ quên câu hỏi quan trọng nhất về việc con em mình thực sự phù hợp với lĩnh vực nào.
Nhìn nhận về thực trạng hướng nghiệp, diễn giả Đào Ngọc Cường khẳng định học đại học không sai, nhưng chọn sai ngành mới là gốc rễ của những mệt mỏi sau này. Ông chỉ ra thực trạng nhiều học sinh đang phải gồng mình đi trên con đường không dành cho bản thân. Một người thiên về thực hành lại bị ép học lý thuyết, hay một tâm hồn sáng tạo lại bị đẩy vào những ngành nghề khô khan.
Kết cục của việc chọn sai ngành là sự hoang mang sau nhiều năm đèn sách: không đam mê, thiếu kỹ năng và cầm trên tay tấm bằng nhưng mất phương hướng. Theo diễn giả, những sai lầm này hoàn toàn có thể tránh được nếu cha mẹ dừng lại một chút để quan sát thay vì chạy theo các từ khóa như "ngành hot" hay "dễ xin việc". Trong bối cảnh hiện nay, thành công không chỉ đến từ bằng cấp mà đến từ việc hiểu rõ bản thân để đi đúng hướng.
Để giải tỏa lo âu cho phụ huynh, diễn giả gợi mở thay vì loay hoay với câu hỏi "trường nào tốt", cha mẹ nên chuyển hướng sang tìm kiếm môi trường phù hợp với tính cách và năng lực của con.
Đồng quan điểm này, nhiều giáo viên đang trực tiếp giảng dạy lớp 12 bày tỏ sự lo ngại trước tâm lý chọn nghề theo mốt. Các thầy cô cho rằng việc chỉ nhìn vào sức nóng nhất thời của thị trường lao động mà bỏ qua năng lực sở trường sẽ khiến học sinh dễ bị áp lực và khó thích nghi khi chương trình đại học trở nên chuyên sâu. Thay vì quyết định thay, phụ huynh nên cùng nhà trường giúp các em thực hiện bài trắc nghiệm năng lực để tìm ra lộ trình cá nhân hóa, giúp trẻ có sự nghiệp vững vàng và hạnh phúc với lựa chọn của chính mình.