Từ 15/6: Người dân khi đổi điện thoại nếu không 'quét khuôn mặt', SIM di động sẽ bị khóa ngay

Theo đó, chỉ cần người dùng thay đổi thiết bị đầu cuối (đổi máy điện thoại mới) mà không thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt, SIM di động sẽ bị khóa chiều đi chỉ sau tối đa 2 giờ đồng hồ.

Yêu cầu nghiêm ngặt này được đưa ra tại Điều 8, Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Dù toàn bộ thông tư đã chính thức có hiệu lực từ ngày 15/4, riêng điều khoản liên quan đến việc "khóa SIM khi đổi thiết bị" này sẽ bắt đầu được thực thi từ ngày 15/6.

Theo quy định mới, quy trình xử lý của các nhà mạng khi phát hiện người dùng đổi máy sẽ diễn ra rất nhanh. Trong thời gian tối đa hai giờ kể từ khi hệ thống của nhà mạng phát hiện một thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối so với số đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát, phát hiện và tạm dừng ngay dịch vụ chiều đi của thuê bao như gọi điện hoặc nhắn tin. Trong khoảng thời gian này, nhà mạng đồng thời phải gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt để mở lại liên lạc.

Việc xác thực khuôn mặt khi đổi máy sẽ được thực hiện thông qua hai cách linh hoạt. Cách thứ nhất là qua dịch vụ xác thực điện tử, trong đó việc xác thực phải bảo đảm trùng khớp hoàn toàn với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, hoặc dữ liệu được lưu tại bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ căn cước. 

Cách thứ hai là đối chiếu trực tiếp, lúc này nhà mạng sẽ so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao để bảo đảm trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của chính doanh nghiệp. Quy định cũng nêu rõ doanh nghiệp viễn thông phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học khuôn mặt này.

Bên cạnh đó, Thông tư 08 cũng đặt ra các yêu cầu kỹ thuật rất khắt khe đối với hệ thống xác thực khuôn mặt của các nhà mạng. Công nghệ được sử dụng phải đạt độ chính xác cao theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai chỉ ở mức 0,01%. Đặc biệt, hệ thống phải có khả năng tinh vi để phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D nhằm vượt qua bước xác thực. Đồng thời, doanh nghiệp viễn thông bắt buộc phải lưu lại thông tin chứng minh việc xác thực, bao gồm cả thời gian thực hiện cụ thể của từng thuê bao. 

Trong trường hợp người dùng quyết định "ngó lơ" và không chịu xác thực lại trong vòng 30 ngày kể từ khi đổi máy, nhà mạng có thể tiến hành các biện pháp mạnh tay hơn bao gồm khóa thuê bao hai chiều và chấm dứt hợp đồng viễn thông.

Trước đó, một điều khoản khác của Thông tư 08 có hiệu lực từ ngày 15/4 đã yêu cầu các nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin cốt lõi gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, cùng sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và toàn bộ dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.

Cách làm mới hiện đang được triển khai là cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID, sau đó cơ quan quản lý sẽ tiến hành yêu cầu xác thực lại đối với tất cả các thuê bao nghi ngờ không chính chủ để làm sạch thị trường viễn thông.

T.Sơn