Khu rừng chữa lành vết thương, khơi dậy bản năng sinh tồn cho động vật quý hiếm
Vườn Quốc gia Bến En (Thanh Hóa) đã cứu hộ, chữa trị và phục hồi bản năng hoang dã thành công cho nhiều loài động vật quý hiếm trước khi tái thả về tự nhiên.
Với hệ sinh thái phong phú, Vườn quốc gia (VQG) Bến En không chỉ là "lá phổi xanh" của khu vực Bắc Trung bộ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các loài động vật hoang dã (ĐVHD) quý hiếm đang bị đe dọa.
Nhằm ứng phó với tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép ĐVHD ngày càng gia tăng, VQG Bến En xây dựng và duy trì hoạt động hiệu quả của khu cứu hộ động vật. Đây là nơi tiếp nhận các cá thể ĐVHD bị tịch thu từ các vụ vi phạm pháp luật, hoặc được người dân tự nguyện giao nộp.
Trong thời gian qua, nhiều người dân tự nguyện bàn giao các loài ĐVHD quý hiếm như cu li, trăn gấm...
Toàn bộ các cá thể ĐVHD nguy cấp, quý hiếm nói trên đều được lực lượng chức năng kịp thời bàn giao cho VQG Bến En để kiểm tra sức khỏe, chăm sóc, nuôi dưỡng và tiến hành tái thả về môi trường tự nhiên theo đúng quy định.
Trung bình mỗi năm, Trung tâm Bảo tồn phát triển sinh vật và Dịch vụ môi trường rừng, VQG Bến En cứu hộ thành công 20 đến 30 cá thể ĐVHD, trong đó có nhiều loài quý hiếm như khỉ mặt đỏ, chim công, trăn gấm, rùa sa nhân, tê tê...
Do hầu hết những động vật được cứu hộ đưa về chăm sóc tại đây bị săn bắt và mua bán trái phép nên cần được chữa trị vết thương và phục hồi sức khỏe trước khi tái thả về môi trường tự nhiên.
Có những cá thể động vật quý hiếm được người dân giao nộp, nhưng lại mất bản năng sinh tồn do nuôi nhốt lâu ngày, cần phải phục hồi bản năng hoang dã trước khi thả về tự nhiên. Ngoài việc đảm bảo nguồn thức ăn, môi trường sống phù hợp, các cá thể được theo dõi sát sao để đánh giá khả năng tái hòa nhập tự nhiên.
Khi đủ điều kiện, ĐVHD sẽ được tái thả về môi trường tự nhiên. Đặc biệt, đơn vị nghiên cứu vừa làm tốt công tác chăm nuôi sinh sản ĐVHD vừa bảo tồn nguồn gen, đồng thời kết hợp với việc phát triển mô hình sinh kế cho người dân địa phương.
Hiện nay, một số loài như hươu sao, gà rừng được nuôi thử nghiệm thành công tại một số hộ gia đình trong khu vực vùng đệm của VQG Bến En.
Hoạt động cứu hộ và tái thả ĐVHD về môi trường tự nhiên có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ các loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, góp phần ngăn chặn nguy cơ tuyệt chủng, đồng thời gìn giữ giá trị tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học ở VQG Bến En.
VQG Bến En có diện tích khoảng 14.305,9 héc-ta, với 30.000 héc-ta rừng vùng đệm, phần lớn là rừng nguyên sinh, nằm trên địa bàn hai huyện Như Xuân và Như Thanh (cũ). Nơi đây sở hữu hệ sinh thái động, thực vật phong phú với nhiều kiểu rừng khác nhau, từ rừng kín thường xanh đến rừng tre nứa, tạo điều kiện sống lý tưởng cho vô số loài thực vật và động vật.
Đặc biệt, Bến En là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm, có tên trong Sách Đỏ Việt Nam và thế giới. Sự đa dạng sinh học này khiến Bến En trở thành một điểm đến quan trọng cho công tác bảo tồn và nghiên cứu khoa học, đồng thời mang lại những trải nghiệm thiên nhiên kỳ thú cho du khách.