Người đang dùng thuốc huyết áp có nên uống nước lá tía tô?
Nước lá tía tô được nhiều người xem là thức uống lành mạnh nhờ chứa các hoạt chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, với người đang dùng thuốc huyết áp, việc uống thường xuyên nước lá tía tô có gây tương tác với thuốc hay không...
Cùng với xu hướng sử dụng các loại thảo dược tự nhiên để chăm sóc sức khỏe, nước lá tía tô ngày càng được nhiều người lựa chọn như một thức uống hằng ngày. Không ít người bị tăng huyết áp cũng tìm đến nước lá tía tô với kỳ vọng hỗ trợ tim mạch, cải thiện tuần hoàn hoặc giúp ổn định huyết áp một cách tự nhiên.
ThS.BS. Nguyễn Đình Thục, Phó Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam.
Theo y học cổ truyền, tía tô (tô diệp, Perilla frutescens) có vị cay, tính ấm, quy kinh Phế và Tỳ, thường được dùng để giải cảm hàn (cảm lạnh), hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng và điều hòa khí huyết.
Trong khi đó, các nghiên cứu hiện đại cho thấy lá tía tô chứa nhiều hợp chất sinh học như rosmarinic acid, luteolin, apigenin, flavonoid và các polyphenol có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và hỗ trợ chuyển hóa. Vậy nước lá tía tô có ảnh hưởng tới thuốc trị huyết áp cao không ?
1. Tương tác giữa thuốc và thảo dược là vấn đề cần lưu ý
Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), nhiều loại thảo dược và thực phẩm bổ sung có thể làm thay đổi tác dụng của thuốc thông qua các cơ chế như ảnh hưởng đến hấp thu, chuyển hóa hoặc đào thải thuốc trong cơ thể.
Một số tương tác có thể làm giảm hiệu quả điều trị, trong khi một số khác có thể làm tăng tác dụng của thuốc và gia tăng nguy cơ tác dụng phụ. NCCIH khuyến cáo người bệnh nên thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thảo dược, thực phẩm chức năng hoặc sản phẩm bổ sung đang sử dụng để hạn chế nguy cơ tương tác ngoài ý muốn.
Đối với lá tía tô, hiện chưa có bằng chứng cho thấy, việc uống nước lá tía tô với lượng thông thường sẽ làm mất tác dụng hoặc làm tăng tác dụng nguy hiểm của thuốc huyết áp. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc đã chứng minh được lá tía tô hoàn toàn không có tương tác. Các nhà khoa học lưu ý rằng dữ liệu nghiên cứu về tương tác thuốc - thảo dược của lá tía tô vẫn còn khá hạn chế. Phần lớn các nghiên cứu hiện nay tập trung vào thành phần hóa học, hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm và các tác dụng sinh học tiềm năng của cây tía tô.
2. Vì sao người dùng thuốc huyết áp vẫn nên thận trọng?
Trong thực hành lâm sàng, không phải mọi tương tác thuốc - thảo dược đều đã được nghiên cứu đầy đủ. Hoạt chất trong tinh dầu của tía tô có thể kích thích tuần hoàn, làm tăng áp lực máu, làm chỉ số huyết áp giao động mạnh, gây tăng huyết áp. Nhiều tương tác chỉ được phát hiện sau khi một loại thảo dược được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng hoặc khi xuất hiện các báo cáo bất lợi.
Ngoài ra, người bị tăng huyết áp thường thuộc nhóm trung niên và cao tuổi, đồng thời có thể đang sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau như:
- Thuốc hạ huyết áp.
- Thuốc chống kết tập tiểu cầu.
- Thuốc điều trị đái tháo đường.
- Thuốc điều trị rối loạn lipid máu.
- Thuốc chống đông máu…
Khi số lượng thuốc sử dụng tăng lên, nguy cơ tương tác với thực phẩm và thảo dược cũng tăng theo. Vì vậy, dù chưa có bằng chứng cho thấy tía tô gây tương tác đáng kể với thuốc huyết áp, người bệnh vẫn không nên sử dụng với liều lượng quá lớn hoặc coi đây là thức uống "càng nhiều càng tốt".
Trong lâm sàng Đông y, điều trị tăng huyết áp thường dựa trên nguyên tắc biện chứng luận trị, tức là mỗi người bệnh được đánh giá theo thể trạng cụ thể để lựa chọn bài thuốc phù hợp. Ví dụ: Tăng huyết áp do Can dương thượng cang (Can dương vượng) phải dùng thuốc bình Can tiềm dương, sử dụng bài: "Thiên ma câu đằng ẩm gia giảm"; hay Can Thận âm hư gây tăng huyết áp, thì phải dùng thuốc tư âm tiềm dương, dùng bài "Kỷ cúc địa hoàng hoàn" để điều trị...
3. Những trường hợp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên
Mặc dù tía tô nhìn chung được xem là an toàn khi dùng như thực phẩm, gia vị một số nhóm đối tượng nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên:
- Người đang dùng nhiều loại thuốc tim mạch cùng lúc.
- Người cao tuổi có tiền sử tăng huyết áp.
- Người mắc bệnh gan hoặc bệnh thận mạn tính.
- Người đang sử dụng thuốc chống đông máu.
- Người từng có tiền sử dị ứng với các loại thảo dược hoặc thực vật thuộc họ Bạc hà.
Đây là những đối tượng có nguy cơ gặp phản ứng bất lợi hoặc tương tác thuốc cao hơn so với dân số chung.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy nước lá tía tô gây tương tác đáng kể với các thuốc điều trị tăng huyết áp đang được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, dữ liệu nghiên cứu về tương tác thuốc - thảo dược của tía tô vẫn còn hạn chế. Vì vậy, người đang điều trị tăng huyết áp có thể sử dụng nước lá tía tô như một loại thực phẩm hoặc thức uống thông thường với lượng hợp lý, nhưng không nên lạm dụng và cần thông báo cho bác sĩ nếu sử dụng thường xuyên cùng các loại thuốc điều trị khác, để được an toàn, mạnh khỏe trong cuộc sống hàng ngày.
Mời bạn xem thêm video: