Gan nhiễm mỡ: Đừng kỳ vọng chỉ uống thuốc bổ gan là khỏi bệnh
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay. Cùng với đó, thị trường xuất hiện hàng loạt sản phẩm được quảng cáo là "bổ gan", "thải độc gan", "giảm mỡ gan", khiến nhiều người lựa chọn tự mua về sử dụng với hy vọng lá gan sẽ trở lại bình thường.
Chỉ cần khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng, không ít người bất ngờ khi nhận kết quả "gan nhiễm mỡ". Tuy nhiên, theo các chuyên gia gan mật, không có loại thuốc bổ gan nào có thể thay thế việc điều trị nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ.
1. Gan nhiễm mỡ là gì?
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ, chủ yếu là triglycerid, tích tụ quá mức trong tế bào gan. Khi lượng mỡ chiếm từ khoảng 5% trọng lượng gan trở lên hoặc được phát hiện qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, người bệnh được xác định mắc gan nhiễm mỡ.
Bệnh thường diễn tiến âm thầm, hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Một số người chỉ cảm thấy mệt mỏi, đầy bụng hoặc tức nhẹ vùng hạ sườn phải. Chính vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ.
Hiện nay, gan nhiễm mỡ không chỉ gặp ở người uống nhiều rượu bia mà còn rất phổ biến ở người thừa cân, béo phì, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu và hội chứng chuyển hóa. Ngay cả người có cân nặng bình thường nhưng ít vận động hoặc tích mỡ vùng bụng vẫn có thể mắc bệnh.
2. Gan nhiễm mỡ nguy hiểm như thế nào?
Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ chỉ là "có ít mỡ trong gan" nên không đáng lo ngại. Thực tế, nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể tiến triển từ gan nhiễm mỡ đơn thuần sang viêm gan do nhiễm mỡ, xơ hóa gan, xơ gan và thậm chí ung thư gan ở một số trường hợp.
Không chỉ ảnh hưởng đến gan, gan nhiễm mỡ còn là dấu hiệu cảnh báo của rối loạn chuyển hóa. Người mắc bệnh có nguy cơ cao hơn bị đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ và bệnh thận mạn. Vì vậy, điều trị gan nhiễm mỡ không chỉ nhằm bảo vệ lá gan mà còn giúp giảm nguy cơ của nhiều bệnh lý mạn tính khác.
3. Giải pháp nào giúp cải thiện gan nhiễm mỡ?
Điều trị gan nhiễm mỡ cần tập trung vào nguyên nhân gây bệnh, chứ không chỉ hướng đến việc "làm sạch gan".
Đối với người thừa cân hoặc béo phì, giảm từ 7–10% cân nặng bằng chế độ ăn hợp lý và tăng cường hoạt động thể lực đã được chứng minh có thể làm giảm lượng mỡ trong gan, cải thiện tình trạng viêm và làm chậm quá trình xơ hóa.
Người bệnh cần hạn chế đồ uống có đường, bánh kẹo, thực phẩm chế biến sẵn, mỡ động vật và rượu bia; đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại đậu và chất béo không bão hòa từ dầu thực vật hoặc các loại hạt. Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức trung bình mỗi tuần cũng là một phần quan trọng của điều trị.
Bên cạnh đó, cần kiểm soát tốt các bệnh đi kèm như đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ.
4. Thuốc bổ gan có vai trò gì?
Hiện nay, nhiều sản phẩm bổ gan hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe được quảng cáo có tác dụng "giải độc", "hồi phục tế bào gan" hoặc "đánh tan mỡ gan". Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh khẳng định các sản phẩm này có thể điều trị khỏi gan nhiễm mỡ hoặc thay thế các biện pháp điều trị nền tảng.
Một số chế phẩm có nguồn gốc từ thảo dược hoặc chứa các hoạt chất như silymarin, phospholipid thiết yếu, một số chất chống oxy hóa... có thể được bác sĩ cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể nhằm hỗ trợ chức năng gan. Tuy nhiên, hiệu quả còn khác nhau giữa các nghiên cứu và không thể thay thế việc giảm cân, điều chỉnh chế độ ăn hay kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
Đáng lưu ý, việc tự ý sử dụng nhiều loại thuốc bổ gan hoặc thực phẩm chức năng trong thời gian dài không chỉ gây tốn kém mà còn có nguy cơ tương tác với các thuốc điều trị khác. Thậm chí, một số sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chứa thành phần không được kiểm soát có thể gây tổn thương gan do thuốc.
5. Uống thuốc bổ gan liên tục có làm hết gan nhiễm mỡ?
Câu trả lời là không. Không có loại thuốc bổ gan nào có thể làm mỡ trong gan biến mất nếu người bệnh vẫn duy trì chế độ ăn nhiều năng lượng, ít vận động, tăng cân hoặc tiếp tục lạm dụng rượu bia.
Gan là cơ quan có khả năng tự phục hồi rất tốt khi các yếu tố gây hại được loại bỏ. Vì vậy, "toa thuốc" hiệu quả nhất đối với phần lớn người bị gan nhiễm mỡ vẫn là thay đổi lối sống, kiểm soát cân nặng và điều trị các bệnh lý chuyển hóa đi kèm.
Khuyến cáo của chuyên gia: Khi được chẩn đoán gan nhiễm mỡ, người bệnh không nên chỉ tìm đến thuốc bổ gan hoặc thực phẩm chức năng. Hãy khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ tổn thương gan và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. Chế độ ăn khoa học, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính vẫn là những biện pháp có hiệu quả rõ ràng nhất trong điều trị gan nhiễm mỡ.
Xem thêm video được quan tâm