Đề xuất cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
Dự thảo Luật đề xuất cấm sản xuất, kinh doanh, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các thiết bị, linh kiện liên quan.
Tại Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng 21/9, Uỷ viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trình bày tóm tắt dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm
Theo dự thảo, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng cơ bản được giữ nguyên. Điểm đáng chú ý là bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá khác.
Dự thảo đồng thời đề xuất cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện rời và dung dịch dùng để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.
Để tạo cơ sở pháp lý cho các quy định mới, dự thảo bổ sung các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế, thuốc lá khác, trưng bày thuốc lá và tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng.
Dự thảo cũng sửa đổi nguyên tắc phòng, chống tác hại của thuốc lá theo hướng bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương; làm rõ trách nhiệm của Bộ Y tế là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá; bổ sung các hành vi bị cấm liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, linh kiện và nguyên liệu dùng để sản xuất các sản phẩm này.
Đề xuất cắt giảm điều kiện kinh doanh cai nghiện thuốc lá
Một nội dung khác được đề xuất là sửa đổi quy định về cai nghiện thuốc lá theo hướng bãi bỏ điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực này, thực hiện theo Nghị quyết số 66/2018 của Chính phủ và Luật Đầu tư sửa đổi năm 2026.
Dự thảo đồng thời sửa đổi quy định về quản lý kinh doanh thuốc lá để phù hợp với danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; cập nhật quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn tại các cơ sở giáo dục.
Về phân cấp, phân quyền, dự thảo quy định thủ tục liên quan đến hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, hợp đồng chuyển quyền sở hữu đối tượng sở hữu công nghiệp sử dụng cho một số sản phẩm thuốc lá chỉ được thực hiện tại doanh nghiệp đã có giấy phép sản xuất thuốc lá sau khi được Bộ Công Thương đồng ý bằng văn bản.
Theo dự kiến, luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Riêng các quy định về cai nghiện thuốc lá có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Đối với quy định chuyển tiếp, các đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá tiếp tục thực hiện quy định về trưng bày thuốc lá theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012 trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày luật mới có hiệu lực. Nguồn lực thực hiện dự thảo dự kiến từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá và các nguồn kinh phí hợp pháp khác, không làm phát sinh nguồn lực mới.
Thẩm tra sơ bộ dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất về phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của luật; đánh giá nội dung dự thảo cơ bản phù hợp chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế. Hồ sơ dự án luật cơ bản bảo đảm quy định.
Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị đầy đủ các văn bản quy định chi tiết để bảo đảm tổ chức thi hành; rà soát tính thống nhất, đồng bộ với các luật liên quan và các dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai.
Đồng thời, cần giải trình cụ thể phương án, lộ trình xử lý những hạn chế của luật hiện hành; bổ sung đánh giá thực tiễn, tác động của việc bãi bỏ thủ tục hành chính, chỉ luật hóa khi đủ cơ sở, không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá.