Hành trình 13 năm gìn giữ và phát huy âm nhạc dân gian của Sao Mai Huyền Trang
Sao Mai Huyền Trang vừa được trao chứng nhận “Nghệ sĩ tiên phong gìn giữ và phát huy âm nhạc dân gian 2026”, ghi nhận những nỗ lực của nữ ca sĩ trong việc bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa âm nhạc truyền thống.
Sao Mai Huyền Trang được vinh danh tại Hy Lạp
Ngày 22/9/2026, tại Athens, Hy Lạp, trong khuôn khổ Hội nghị quốc tế “Khúc ca Hòa Bình - Đối thoại Văn hóa và Tri thức” do Liên đoàn các Hội UNESCO Châu Âu và Bắc Mỹ tổ chức, nhân dịp Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác giữa Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Liên đoàn các Hội UNESCO Châu Âu và Bắc Mỹ, Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam đã tổ chức vinh danh và trao chứng nhận “Nghệ sĩ tiên phong gìn giữ và phát huy âm nhạc dân gian 2026” (Pioneering Artist in Safeguarding and Promoting Folk Music 2026) cho ca sĩ Nguyễn Thị Huyền Trang.
Danh hiệu được Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam xét chọn trên cơ sở đánh giá nhiều tiêu chí liên quan đến quá trình hoạt động nghệ thuật, những đóng góp trong việc bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa các giá trị âm nhạc dân gian, cũng như khả năng đưa di sản âm nhạc truyền thống đến gần hơn với công chúng đương đại và bạn bè quốc tế.
Việc lựa chọn Nguyễn Thị Huyền Trang là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bền bỉ của nữ nghệ sĩ trong hành trình kết nối âm nhạc dân gian với đời sống đương đại, đồng thời tôn vinh vai trò của nghệ sĩ trong việc gìn giữ, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Danh hiệu được trao trong một diễn đàn quốc tế về hòa bình, văn hóa và tri thức, qua đó tạo thêm một không gian để những giá trị âm nhạc dân gian Việt Nam được giới thiệu, kết nối và lan tỏa tới cộng đồng UNESCO và công chúng quốc tế.
Sao Mai Huyền Trang bày tỏ: “Tôi rất hạnh phúc khi được trao danh hiệu này, bởi đó không chỉ là một sự ghi nhận, động viên mà còn tiếp thêm cho tôi sự tin tưởng rằng con đường âm nhạc mình lựa chọn là đúng đắn.
Việc gì giữ và phát huy những giá trị truyền thống, di sản, bản sắc của mỗi quốc gia trong xu thế hội nhập toàn cầu là không hề dễ dàng, Việt Nam cũng vậy. Là một nghệ sĩ trẻ theo đuổi phong cách âm nhạc dân gian suốt hơn chục năm qua, tôi luôn ý thức được việc này, và quyết tâm theo đuổi để không chỉ phát triển sự nghiệp, mà còn góp phần gìn giữ và phát huy những tinh hoa, bản sắc của Việt Nam.
Khi sang Hy Lạp để nhận vinh dự này, được giao lưu với các nghệ sĩ và xem đoàn nghệ thuật Văn nghệ dân gian và Múa truyền thống Crete tại Thủ đô Athens biểu diễn, tôi càng hiểu thêm giá trị nghệ thuật truyền thống của mỗi quốc gia quan trọng như thế nào, và điều đó càng thúc giục tôi phải hoàn thiện bản thân mình hơn nữa để hành trang của mình thêm vững chắc trên con đường âm nhạc dân gian mà tôi đã lựa chọn và theo đuổi”.
Hành trình 13 năm với âm nhạc dân gian của Sao Mai Huyền Trang
Từ dấu mốc này, nhìn lại 13 năm kể từ khi đăng quang Quán quân dòng nhạc Dân gian Sao Mai 2013, có thể thấy một định hướng tương đối xuyên suốt trong hoạt động nghệ thuật của Huyền Trang: lấy âm nhạc dân gian và những giá trị văn hóa truyền thống làm nền tảng, đồng thời chủ động tìm kiếm những phương thức biểu đạt mới phù hợp với sự vận động của đời sống âm nhạc hiện đại.
Sinh ra tại Nghệ An, vùng đất gắn với dân ca ví, giặm, Huyền Trang có điều kiện tiếp xúc với âm nhạc truyền thống từ sớm. Sau quá trình đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp, năm 2013, cô được công chúng biết đến rộng rãi khi giành ngôi vị Quán quân dòng nhạc Dân gian Sao Mai.
Tuy nhiên, thành công tại một cuộc thi chỉ là điểm khởi đầu. Việc xây dựng phong cách riêng và duy trì hướng đi nghệ thuật lâu dài mới là vấn đề quyết định đối với một ca sĩ chuyên nghiệp.
Năm 2015, Huyền Trang phát hành album “Lời trái tim” với các ca khúc mang âm hưởng quê hương và dân gian như Đôi bờ sông quê, Điệu ví dặm là em, Thương ơi điệu ví, Mơ quê, Ca dao em và tôi…
Từ sản phẩm đầu tay, nữ ca sĩ đã thể hiện định hướng xử lý âm nhạc dân gian theo cách mềm mại và tiết chế hơn. Nền tảng truyền thống được duy trì nhưng cách hát, hòa âm và phối khí có sự điều chỉnh để phù hợp hơn với thẩm mỹ đương đại. Đây cũng là một trong những đặc điểm tương đối nhất quán trong những sản phẩm sau này của Huyền Trang.
Từ năm 2019, Huyền Trang thực hiện nhiều dự án gắn với chủ đề quê hương, văn hóa và lịch sử như Mẹ là điều tuyệt vời nhất, Hà Tĩnh quê mình ơi, Quê chung, Người lái đò và Đóa sen ngời... Ở một số sản phẩm, chất liệu dân gian được kết hợp với semi-classic, nhạc nhẹ và những cách hòa âm hiện đại. Việc làm mới chủ yếu được thể hiện thông qua cách xử lý giọng hát, phối khí, sử dụng nhạc cụ và xây dựng ngôn ngữ hình ảnh cho MV. Điều đáng chú ý là sự đổi mới vẫn đặt trên nền tảng nhận diện những yếu tố cốt lõi của âm nhạc dân gian.
Năm 2020, dự án “Mãi vẹn nguyên” với các MV Lời yêu lặng thầm, Em vẫn đợi anh, Những bông hoa huyền thoại khai thác hình tượng người lính, người mẹ, người vợ và ký ức chiến tranh. Chất liệu dân gian miền trung trở thành phương tiện kết nối những câu chuyện lịch sử với người nghe hôm nay.
Năm 2021, MV “Không can chi mô” tiếp tục khai thác dấu ấn văn hóa vùng miền, trong đó phương ngữ được sử dụng như một yếu tố nhận diện bản sắc. Đến năm 2022, dự án “Về miền ký ức” gồm các MV Thanh Hóa oai hùng, Trăng non lỗi hẹn, Quê hương nhớ thương và Nghe câu ví dặm người thương tiếp tục phát triển mạch nội dung về quê hương, lịch sử và văn hóa cộng đồng.
Năm 2023, nhân dấu mốc 10 năm đăng quang Sao Mai, Huyền Trang ra mắt MV “Quê ơi”. Việc tiếp tục lựa chọn một tác phẩm về quê hương cho thấy tính nhất quán trong hướng đi của nữ ca sĩ sau một thập niên hoạt động nghệ thuật.
Bên cạnh dòng nhạc đã tạo nên tên tuổi, Huyền Trang cũng thử nghiệm với semi-classic, nhạc trữ tình, nhạc nhẹ và pop. Năm 2026, Huyền Trang ra mắt các MV Chiều ơi, Em là cô gái Việt Nam... Những trải nghiệm ở các thể loại khác góp phần mở rộng khả năng biểu đạt và tạo thêm phương thức kết nối giữa chất liệu truyền thống với ngôn ngữ âm nhạc đương đại.
Một trong những giá trị được ghi nhận qua danh hiệu “Nghệ sĩ tiên phong gìn giữ và phát huy âm nhạc dân gian 2026” là nỗ lực của Huyền Trang đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Sau 13 năm kể từ Sao Mai 2013, dấu mốc tại Athens cho thấy một hành trình nghệ thuật tương đối nhất quán của Huyền Trang. Qua các album, MV và những dự án khai thác đề tài quê hương, lịch sử, văn hóa, nữ ca sĩ vừa gìn giữ chất liệu dân gian, vừa thử nghiệm những cách thể hiện mới để âm nhạc truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.