Tập thể cũ ở Hà Nội oằn mình cõng 'bom nước'

"Ma trận" téc nước trên mái nhà cũ

Nhiều khu tập thể cũ tại Hà Nội được xây dựng từ hàng chục năm trước, nay đã xuất hiện tình trạng xuống cấp ở nhiều hạng mục. Tường bong tróc, hành lang ẩm thấp, hệ thống kỹ thuật cũ kỹ, trong khi không gian sinh hoạt của người dân ngày càng chật chội.

Ghi nhận tại khu tập thể Thanh Xuân Bắc, nhiều dãy nhà 5 tầng được xây dựng trong giai đoạn 1978-1987. Sau hơn 40 năm sử dụng, hệ thống cấp nước nguyên bản không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, khiến nhiều hộ dân phải tự lắp thêm bồn chứa nước riêng.

Từ trên cao nhìn xuống, mái các dãy nhà phủ kín téc inox, téc nhựa  và hệ thống đường ống chằng chịt. Nhiều téc có dung tích từ vài trăm đến hàng nghìn lít khi tích đầy nước, mỗi bồn có thể nặng từ nửa tấn đến hơn hai tấn. Việc hàng loạt bồn nước cùng đặt trên mặt bằng mái cũ khiến nhiều người dân ví von như những "bom nước" treo trên đầu.

Không chỉ nằm trên sân thượng, một số bồn nước còn được đặt sát mép mái, kê trên khung sắt hoặc khu vực cơi nới. Trong điều kiện công trình đã xuống cấp, hệ thống chống đỡ tạm bợ càng làm tăng nỗi lo về an toàn, nhất là khi mưa bão hoặc xảy ra sự cố.

Cơi nới, xuống cấp...

Bên dưới những mái nhà chất đầy téc nước là không gian sống chật hẹp, cũ kỹ của nhiều hộ dân. Tại các tầng cao, "chuồng cọp" xuất hiện dày đặc, nhiều nơi được cơi nới bằng khung sắt, mái tôn, bê tông, vươn ra ngoài diện tích ban đầu. Các phần mở rộng tự phát vừa làm biến dạng kiến trúc, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn kết cấu và phòng cháy, chữa cháy.

Bên trong các dãy nhà, cầu thang hẹp, hành lang thiếu sáng, dây điện và đường ống nước đan xen. Một số khu vực có dấu hiệu thấm dột, rêu mốc, vữa tường bong tróc. Không có hầm để xe, nhiều hộ dân phải để phương tiện sát lối đi, khiến không gian chung càng thêm chật chội.

Với nhiều cư dân, các khu tập thể cũ vẫn là nơi gắn bó hàng chục năm. Dù xuống cấp, họ vẫn phải tự xoay xở sửa chữa, gia cố, cơi nới để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hằng ngày.

Đề xuất tái thiết 60 tòa nhà tại khu tập thể Thanh Xuân Bắc đang nhận được sự quan tâm của dư luận. Theo danh mục cải tạo chung cư cũ Hà Nội công bố tháng 3, một số tòa tại khu vực này đã được kiểm định và xếp loại xuống cấp, trong đó có các công trình hư hỏng đáng kể. Việc cải tạo, xây dựng lại các khu tập thể cũ không chỉ là câu chuyện chỉnh trang đô thị, mà còn gắn trực tiếp với an toàn và chất lượng sống của hàng nghìn cư dân.

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cải tạo khoảng 20.000 căn hộ tập thể cũ thuộc diện phải phá dỡ; giai đoạn sau đó tiếp tục chỉnh trang, tái thiết toàn bộ hệ thống chung cư cũ. Tuy nhiên, với những khu nhà đã "gánh" thêm hàng chục téc nước trên mái suốt nhiều năm, bài toán an toàn vẫn là vấn đề cần được đặt ra.