Theo chân người dùng đổi pin xe máy điện tại Hà Nội

Ghi nhận của phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống, tại một điểm đổi pin xe máy điện đặt trong khu đô thị ở phường Tây Mỗ (Hà Nội), những tủ pin được bố trí gọn gàng tại khu vực trạm sạc điện dành cho ô tô, nơi cư dân thường xuyên qua lại.

Trong khung giờ cao điểm, không khó để bắt gặp người dùng dừng xe, thao tác đổi pin rồi nhanh chóng rời đi. Chỉ trong ít phút, quá trình thay pin hoàn tất, giúp hành trình di chuyển không bị gián đoạn. 

Thực tế ghi nhận cho thấy, mô hình này đang dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống đô thị, đặc biệt tại các khu đô thị. Không chỉ dừng lại ở sự tiện lợi trong tiếp cận, quy trình đổi pin cũng được thiết kế đơn giản, dễ thao tác, phù hợp với nhiều nhóm người dùng.

Cụ thể, để thực hiện đổi pin, người dùng trước hết truy cập ứng dụng trên điện thoại thông minh, chọn mục "Đổi pin" và chọn chiếc xe đã đăng ký của mình. Tiếp theo, cần quét mã QR theo hướng dẫn của ứng dụng để bắt đầu quá trình đổi pin.

Sau khi thực hiện quét mã, trên màn hình sẽ hiển thị vị trí khay để người dùng đưa viên pin vào. Sau khi hệ thống xác thực pin cũ được đặt vào đúng cách, tủ sẽ đẩy viên pin mới ra để người dùng có thể lắp vào xe. Mỗi viên pin có cân nặng khoảng 12kg. Tổng thời gian thực hiện quá trình đổi pin khoảng 2-3 phút.

Trên ứng dụng xe máy điện VinFast hiển thị vị trí các tủ đổi pin để người dùng có thể tìm kiếm địa điểm gần nhất. Màn hình thao tác của trạm đổi pin xe máy điện VinFast có chức năng thanh toán, thông báo các khay pin còn trống và số lượng pin đã sạc đầy. Với người dùng chưa nắm rõ quy trình đổi pin, trên màn hình cũng hiển thị hướng dẫn sử dụng rõ ràng theo từng bước.

Anh Nguyễn Trọng Toàn (23 tuổi, ở Hà Nội), người đang sử dụng xe máy điện, cho biết hiện anh được hưởng chính sách miễn phí đổi pin đến hết tháng 6/2028. "Mỗi tháng tôi được miễn phí 20 lần đổi pin. Ngoài ra, tôi chỉ phải đóng 500.000 đồng tiền cọc pin và 175.000 đồng phí duy trì pin hàng tháng", anh Toàn chia sẻ.

Theo anh Toàn, khoản tiền cọc pin sẽ được hoàn trả khi người dùng không còn nhu cầu sử dụng. "Hàng tháng thực tế tôi chỉ mất 175.000 đồng tiền duy trì pin, còn tiền cọc thì có thể lấy lại khi trả pin", anh nói.

Đánh giá về dịch vụ này, anh Toàn cho rằng đổi pin mang lại sự tiện lợi rõ rệt so với hình thức sạc truyền thống. "Một lần đổi pin có thể đi được quãng đường khá dài. Trung bình mỗi tuần tôi chỉ cần đổi khoảng 3–4 lần là đủ nhu cầu di chuyển", anh cho biết.

Không chỉ đáp ứng quãng đường di chuyển, yếu tố thời gian cũng là điểm khiến người dùng ưu tiên lựa chọn. "Thao tác đổi pin rất nhanh, gọn. So với việc sạc, tôi thấy tiết kiệm được nhiều thời gian hơn", anh Toàn nói.

"Cần phải quan sát khi pin báo đầy để rút, không được để lâu vì có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ pin, thậm chí tiềm ẩn rủi ro cháy nổ", anh Toàn nói.

Dù vậy, anh Toàn cho biết xe vẫn được trang bị bộ sạc đi kèm và người dùng hoàn toàn có thể sạc pin khi cần thiết. Tuy nhiên, với anh, đổi pin vẫn là lựa chọn ưu tiên nhờ nhanh và thuận tiện trong quá trình sử dụng.

Theo các chuyên gia, pin xe điện thường chiếm tới 30 - 40% giá trị xe và có tuổi thọ khoảng 3 - 5 năm. Với mô hình đổi pin, người dùng chỉ trả chi phí theo lượt hoặc thuê bao, thay vì phải gánh khoản chi lớn để thay pin.

Theo TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, bài toán xe điện cần nhìn toàn diện từ đối tượng chuyển đổi, hạ tầng pin sạc cho đến nguồn cung năng lượng: "Nếu làm đồng bộ, chúng ta không chỉ giảm ô nhiễm không khí, mà còn góp phần đạt mục tiêu phát thải dòng bằng 0 vào năm 2050".

Có thể thấy, đổi pin xe máy điện không chỉ là một cải tiến về công nghệ mà còn là sự thay đổi trong cách tiếp cận năng lượng và giao thông. Khi những rào cản lớn nhất về thời gian, hạ tầng và chi phí dần được tháo gỡ, mô hình này đang mở ra cơ hội để Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh.