Thói quen ăn uống dịp Tết làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp

Ngày 1/2, thông tin từ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho biết, thời gian gần đây khoa Nội Tiêu hóa của bệnh viện liên tục tiếp các trường hợp viêm tụy cấp, trong đó phần lớn liên quan đến rượu bia và rối loạn chuyển hóa mỡ máu – những yếu tố thường gia tăng trong dịp Tết và giáp Tết.

34% bệnh nhân viêm tụy cấp có liên quan tới rượu bia

BS.CKII Nguyễn Đô – Phó Trưởng khoa phụ trách điều hành khoa Nội Tiêu hóa - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho hay, thống kê từ tháng 6/2023 - 12/2024 cho thấy, trong 152 ca viêm tụy cấp điều trị tại khoa, rượu bia là nguyên nhân thường gặp nhất (34,2%).

Kế đến là do tăng triglycerid máu (31,6%) – một dạng rối loạn mỡ máu thường gặp ở người gan nhiễm mỡ, đái tháo đường hoặc uống rượu kéo dài. Trong số này, rất nhiều ca bệnh diễn tiến nặng. "Điều này cho thấy viêm tụy cấp không phải là bệnh hiếm gặp và hoàn toàn có thể đe dọa tính mạng nếu người bệnh chủ quan", BS Nguyễn Đô nhấn mạnh.

Theo BS.CKII Nguyễn Đô, bình thường, tuyến tụy tiết ra các men tiêu hóa để giúp cơ thể tiêu thụ thức ăn. Khi ăn uống quá mức, quá nhiều chất béo hoặc uống nhiều rượu bia, các men này có thể bị kích hoạt sớm ngay trong tuyến tụy, gây hiện tượng "tự tiêu" tụy, dẫn đến viêm tụy cấp.

Rượu bia và tăng triglycerid không chỉ đơn thuần cộng dồn nguy cơ mà còn tác động cộng hưởng khiến mức độ bệnh nặng lên theo cấp số nhân. Đặc biệt, những người có bệnh mạn tính như tăng triglycerid, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ…nếu uống rượu bia sẽ có nguy cơ viêm tụy cấp nặng hơn so với người không có các yếu tố này.

Đặc biệt, triệu chứng viêm tụy cấp không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay sau khi uống rượu. Nhiều trường hợp bệnh nhân khởi phát triệu chứng sau vài ngày do quá trình chuyển hóa rượu tạo ra các chất trung gian mà cơ thể không kịp đào thải, từ đó gây tổn thương tụy, dẫn đến viêm tụy cấp muộn.

Đang điều trị viêm tụy cấp tại bệnh viện, anh Nguyễn Văn Phát (35 tuổi) chia sẻ, trước khi nhập viện anh thường xuyên uống rượu bia 3–4 lần mỗi tuần, mỗi lần 10–15 lon bia, đặc biệt giai đoạn giáp Tết, tần suất và lượng uống tăng lên. Đặc biệt, trước đây, anh Phát từng bị viêm tụy cấp.

"Ban đầu chỉ đau âm ỉ, tôi tưởng đau dạ dày. Nhưng lần này cơn đau dữ dội, lan ra sau lưng, đau đến mức không chịu nổi, phải vào cấp cứu", anh Phát kể.

Tăng nguy cơ viêm tụy cấp do thói quen ăn uống thả ga dịp Tết

BS.CKII Nguyễn Đô cho biết, ngày thường khoa hay tiếp nhận các trường hợp viêm tụy cấp, tuy nhiên, số bệnh nhân đang tăng lên rõ rệt vào giai đoạn cận Tết. Trong đó, nhiều ca nặng cần chuyển khoa Hồi sức tích cực để lọc máu và thay huyết tương nhằm hỗ trợ điều trị.

Viêm tụy cấp là bệnh lý nguy hiểm, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể đe dọa tới tính mạng. Vậy nên, ngay khi xuất hiện các triệu chứng như đau dữ dội vùng trên rốn, có thể lan ra sau lưng; buồn nôn, nôn ói nhiều, đặc biệt nôn xong không giảm đau; bụng chướng, khó tiêu; tụt huyết áp, khó thở, vã mồ hôi… cần thăm khám để được điều trị kịp thời.

"Tết là dịp sum họp, ăn uống thoải mái hơn ngày thường. Tuy nhiên, ăn quá no, nhiều đạm, dầu mỡ, kèm rượu bia chính là nguyên nhân làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, đái tháo đường", Phó Trưởng khoa phụ trách điều hành khoa Nội tiêu hóa - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương khuyến cáo.

Theo các bác sĩ, điều quan trọng nhất trong dịp Tết là không chủ quan với các dấu hiệu cảnh báo. Người dân ăn uống điều độ, hạn chế rượu bia, uống đủ nước, đặc biệt với người có bệnh nền rối loạn chuyển hóa.

"Chỉ cần bớt một ly rượu, bớt một lần ăn quá no, là bớt một lần nhập viện vì viêm tụy cấp" BS Nguyễn Đô nói.