Trà xanh ‘kỵ’ những thực phẩm và chất bổ sung nào?

Trà xanh từ lâu được xem là một loại đồ uống có lợi cho sức khỏe nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học như polyphenol, catechin và flavonoid. Những hoạt chất này có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm, cải thiện sức khỏe tim mạch và có thể góp phần giảm nguy cơ một số bệnh mạn tính.

Tuy nhiên, các hợp chất sinh học trong trà xanh cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thu dinh dưỡng hoặc tương tác với một số loại thực phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc. Những tương tác này không xảy ra ở tất cả mọi người nhưng có thể gây bất lợi trong một số trường hợp, đặc biệt ở người đang thiếu hụt dinh dưỡng hoặc đang điều trị bệnh.

Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên sử dụng trà xanh đúng thời điểm, tránh uống cùng một số thực phẩm hoặc chất bổ sung nhất định để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

1. Một số lưu ý khi uống trà xanh

1.1 Không nên uống trà xanh cùng thuốc bổ sung sắt

Một trong những tương tác được nghiên cứu nhiều nhất là giữa trà xanh và sắt. Trà xanh chứa polyphenol, đặc biệt là catechin và tanin. Các hợp chất này có khả năng liên kết với sắt trong đường tiêu hóa, khiến cơ thể khó hấp thụ khoáng chất này. Khi sắt không được hấp thụ hiệu quả, lượng sắt trong cơ thể có thể giảm dần theo thời gian.

Một số nghiên cứu cho thấy uống trà xanh cùng lúc với viên bổ sung sắt có thể làm giảm đáng kể khả năng hấp thu sắt, đặc biệt là sắt không heme (loại sắt có trong thực vật và thực phẩm bổ sung).

Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với các nhóm có nguy cơ thiếu sắt cao như:

• Phụ nữ mang thai.
• Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
• Người bị thiếu máu thiếu sắt.
• Người ăn chay...

Các chuyên gia khuyến cáo nên uống trà xanh cách thời điểm bổ sung sắt ít nhất từ 1–2 giờ để giảm ảnh hưởng đến quá trình hấp thu.

1.2 Trà xanh có thể ảnh hưởng đến hấp thu axit folic

Axit folic (vitamin B9) là một vitamin quan trọng đối với sự phát triển tế bào và hệ thần kinh, đặc biệt cần thiết trong thai kỳ để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Một số nghiên cứu cho thấy các polyphenol trong trà xanh có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa axit folic trong cơ thể. Catechin có khả năng liên kết với axit folic, làm giảm khả năng cơ thể chuyển đổi và hấp thu vitamin này.

Đối với phụ nữ mang thai, nhu cầu axit folic tăng cao để phòng ngừa các dị tật ống thần kinh ở thai nhi, chẳng hạn như tật nứt đốt sống. Do đó, phụ nữ mang thai hoặc đang bổ sung axit folic nên tham khảo ý kiến bác sĩ về việc sử dụng trà xanh và tránh uống trà gần thời điểm uống loại vitamin này.

1.3 Tránh kết hợp trà xanh với các nguồn caffeine khác

Trà xanh tự nhiên đã chứa caffeine, dù hàm lượng thấp hơn cà phê. Một tách trà xanh thường cung cấp khoảng 30–50 mg caffeine. Nếu uống trà xanh cùng các nguồn caffeine khác như cà phê, nước tăng lực hoặc thực phẩm bổ sung caffeine, tổng lượng caffeine trong ngày có thể tăng cao.

Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như:

• Tăng nhịp tim
• Tăng huyết áp
• Mất ngủ
• Lo lắng
• Buồn nôn
• Đau đầu...

Các tổ chức y tế khuyến cáo người trưởng thành nên hạn chế lượng caffeine dưới khoảng 400 mg mỗi ngày để tránh các tác dụng phụ. Do đó, những người thường xuyên uống cà phê hoặc sử dụng các sản phẩm chứa caffeine cần tính toán tổng lượng caffeine từ trà xanh để tránh tiêu thụ quá mức.

1.4 Không nên uống trà xanh cùng bữa ăn giàu sắt

Ngoài thuốc bổ sung sắt, trà xanh cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt từ thực phẩm. Các thực phẩm giàu sắt bao gồm:

• Thịt bò
• Hàu và các loại hải sản có vỏ
• Rau lá xanh đậm như rau chân vịt
• Đậu và đậu lăng
• Ngũ cốc tăng cường sắt...

Khi uống trà xanh trong bữa ăn, các polyphenol trong trà có thể gắn với sắt trong thức ăn và làm giảm khả năng hấp thu. Để hạn chế ảnh hưởng này, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị:

• Không uống trà xanh ngay trong bữa ăn
• Uống trà trước hoặc sau bữa ăn ít nhất 1–2 giờ

Ngoài ra, việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin C trong bữa ăn, như cam, dâu tây, ớt chuông hoặc bông cải xanh, có thể giúp cải thiện hấp thu sắt.

1.5 Thực phẩm cay hoặc chua có thể làm tăng nguy cơ ợ nóng

Một số hợp chất trong trà xanh thuộc nhóm methylxanthine có thể ảnh hưởng đến cơ vòng thực quản dưới. Đây là cơ giúp ngăn axit dạ dày trào ngược lên thực quản. Khi cơ này bị giãn, axit dạ dày dễ trào ngược, gây ra cảm giác nóng rát vùng ngực, còn gọi là ợ nóng hoặc trào ngược axit.

Việc uống trà xanh cùng các thực phẩm cay hoặc chua có thể làm tăng nguy cơ kích thích dạ dày, gây: Ợ nóng, khó tiêu, cảm giác nóng rát vùng thượng vị… Những người có tiền sử trào ngược dạ dày – thực quản hoặc viêm loét dạ dày nên hạn chế uống trà xanh khi ăn các món cay, chua.

1.6 Trà xanh có thể tương tác với một số loại thuốc

Ngoài thực phẩm và chất bổ sung, trà xanh cũng có thể ảnh hưởng đến tác dụng của một số loại thuốc. Một số nhóm thuốc có thể bị ảnh hưởng gồm:

• Thuốc chống đông máu
• Thuốc điều trị tăng huyết áp (chẹn beta)
• Thuốc giảm cholesterol nhóm statin...

Các hợp chất trong trà xanh có thể làm thay đổi quá trình chuyển hóa thuốc trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Người đang sử dụng thuốc điều trị bệnh mạn tính nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi uống trà xanh thường xuyên.

2. Những ai cần thận trọng khi uống trà xanh?

Trà xanh nhìn chung an toàn với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh khi sử dụng với lượng vừa phải. Tuy nhiên, một số nhóm người nên thận trọng hoặc cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng, bao gồm:

• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú
• Người bị thiếu máu
• Người mắc bệnh tim
• Người mắc bệnh gan hoặc thận
• Người bị loét dạ dày
• Người mắc bệnh tiểu đường...

Ngoài ra, do chứa caffeine, trà xanh không phù hợp với trẻ nhỏ.

3. Cách sử dụng trà xanh để hạn chế tương tác

Để tận dụng lợi ích của trà xanh mà vẫn hạn chế nguy cơ tương tác, các chuyên gia khuyến nghị:

• Không uống trà xanh cùng bữa ăn
• Uống cách thời điểm dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung ít nhất 1–2 giờ
• Không kết hợp nhiều nguồn caffeine trong ngày
• Theo dõi lượng caffeine tiêu thụ hàng ngày...

Đối với người đang điều trị bệnh hoặc sử dụng thuốc dài hạn, nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn về lượng trà xanh phù hợp.

Mời độc giả xem thêm: