Trời nóng gay gắt, người tăng huyết áp cần làm gì ngoài uống thuốc?

Mùa hè với nền nhiệt tăng cao, đặc biệt trong những ngày nắng nóng cực điểm, không chỉ gây cảm giác mệt mỏi, khó chịu mà còn tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch, đặc biệt ở người mắc tăng huyết áp. Nhiều người cho rằng trời nóng khiến mạch máu giãn ra nên huyết áp sẽ giảm và bệnh "dễ chịu hơn". Tuy nhiên, thực tế cho thấy thời tiết oi bức có thể khiến huyết áp dao động thất thường, làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không kiểm soát tốt.

Theo các chuyên gia tim mạch, khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt. Quá trình này ảnh hưởng trực tiếp đến tuần hoàn máu, nhịp tim và huyết áp. Người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc đang dùng thuốc điều trị huyết áp là nhóm cần đặc biệt lưu ý trong các đợt nắng nóng kéo dài.

1. Thời tiết nắng nóng ảnh hưởng đến huyết áp như thế nào?

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực máu tác động lên thành động mạch ở mức cao kéo dài. Bệnh thường tiến triển âm thầm nhưng có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc tổn thương thận nếu không kiểm soát tốt. Vào mùa hè, cơ thể phải tăng cường thải nhiệt thông qua tiết mồ hôi và giãn mạch máu. Những thay đổi này có thể làm huyết áp biến động theo nhiều cơ chế:

- Mất nước làm huyết áp mất ổn định:Khi trời nóng, cơ thể đổ mồ hôi nhiều hơn để làm mát. Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm, tuần hoàn bị ảnh hưởng khiến huyết áp có thể tăng hoặc giảm đột ngột. Tình trạng mất nước cũng làm tim phải hoạt động vất vả hơn.

- Giãn mạch do nhiệt độ cao:Nhiệt độ môi trường tăng khiến mạch máu giãn ra để giải phóng nhiệt. Điều này có thể làm huyết áp hạ tạm thời, gây chóng mặt, choáng váng, đặc biệt ở người đang dùng thuốc hạ áp.

- Tăng gánh nặng cho tim:Trong thời tiết nóng, tim phải bơm máu nhiều hơn lên bề mặt da để hỗ trợ tản nhiệt. Điều này khiến nhịp tim tăng và làm tăng áp lực lên hệ tim mạch, nhất là ở người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp lâu năm.

- Một số thuốc huyết áp làm tăng nguy cơ mất nước:Thuốc lợi tiểu – nhóm thuốc thường dùng trong điều trị tăng huyết áp – có thể làm cơ thể mất thêm nước và điện giải. Nếu sử dụng không phù hợp trong thời tiết nắng nóng, người bệnh dễ bị tụt huyết áp, mệt mỏi hoặc rối loạn điện giải.

2. Người tăng huyết áp cần làm gì để bảo vệ sức khỏe mùa hè?

2.1. Uống đủ nước mỗi ngày

Đây là nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong thời tiết nắng nóng. Uống đủ nước giúp duy trì thể tích tuần hoàn, hỗ trợ điều hòa thân nhiệt và ổn định huyết áp. Theo đó, người tăng huyết áp nên:

• Uống nước đều trong ngày, không đợi khát mới uống.
• Tăng lượng nước nếu ra nhiều mồ hôi hoặc hoạt động ngoài trời.
• Ưu tiên nước lọc, nước canh, trái cây nhiều nước.
• Hạn chế nước ngọt có gas, đồ uống nhiều đường hoặc caffeine vì có thể làm tăng mất nước.
• Các loại thực phẩm giàu nước như dưa hấu, cam, bưởi, dưa chuột, cà chua cũng giúp hỗ trợ bù dịch trong mùa hè.

2.2. Tránh hoạt động ngoài trời vào giờ nắng gắt

Khoảng thời gian từ 11 giờ đến 16 giờ là lúc nhiệt độ môi trường cao nhất, nguy cơ say nóng và biến động huyết áp cũng tăng mạnh. Người bệnh nên: Tập thể dục vào sáng sớm hoặc chiều muộn; hạn chế lao động nặng dưới trời nắng; nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát hoặc có điều hòa khi cần thiết; mặc quần áo rộng, sáng màu, thấm hút mồ hôi tốt…

2.3. Không tự ý ngừng hoặc giảm thuốc huyết áp

Nhiều người thấy huyết áp giảm vào mùa hè nên tự ý giảm liều hoặc ngưng thuốc. Đây là sai lầm có thể khiến huyết áp tăng trở lại đột ngột và làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Để kiểm soát tốt huyết áp, người bệnh cần uống thuốc đúng chỉ định, theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà, trao đổi với bác sĩ nếu xuất hiện chóng mặt, tụt huyết áp hoặc mệt nhiều… Ngoài ra, thuốc cần được bảo quản nơi khô ráo, tránh nhiệt độ cao để đảm bảo hiệu quả điều trị.

2.4. Điều chỉnh chế độ ăn phù hợp

Mùa hè, chế độ ăn nhẹ và dễ tiêu hóa sẽ giúp giảm gánh nặng cho tim mạch. Người tăng huyết áp nên:

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt;
• Ưu tiên cá, thịt nạc, đạm thực vật;
• Giảm thực phẩm nhiều muối như đồ muối chua, thực phẩm chế biến sẵn, mì ăn liền, đồ hộp;
• Hạn chế đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ và thịt đỏ…

Việc giảm muối đặc biệt quan trọng vì natri có thể làm tăng giữ nước và khiến huyết áp tăng cao hơn.

3. Cách xử trí khi huyết áp tăng cao trong ngày nắng nóng

Nếu huyết áp tăng cao kèm cảm giác mệt, người bệnh nên:

• Ngồi nghỉ ở nơi thoáng mát.
• Uống nước từ từ.
• Hít thở chậm và sâu để giảm căng thẳng.
• Kiểm tra lại huyết áp sau khi nghỉ ngơi.
• Dùng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Nắng nóng có thể làm tăng nguy cơ kiệt sức do nhiệt, say nắng và các biến cố tim mạch cấp tính. Người tăng huyết áp cần cảnh giác nếu xuất hiện:

• Đau tức ngực.
• Khó thở.
• Đánh trống ngực.
• Chóng mặt, choáng váng.
• Vã mồ hôi bất thường.
• Lú lẫn hoặc ngất.

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần được đưa đến cơ sở y tế sớm.

Người bệnh tim mạch cần lưu ý gì khi đi du lịch mùa hè?

Khi đi du lịch đến nơi có khí hậu nóng, người tăng huyết áp cần chuẩn bị kỹ để tránh biến chứng:

• Mang đủ thuốc và đơn thuốc.
• Có máy đo huyết áp cá nhân nếu cần theo dõi thường xuyên.
• Uống đủ nước trong suốt hành trình.
• Hạn chế hoạt động quá sức ngoài trời.
• Theo dõi dự báo thời tiết để tránh các đợt nắng nóng cực đoan.

Người tăng huyết áp nên đi khám nếu:

• Huyết áp dao động bất thường.
• Thường xuyên chóng mặt, đau đầu, mệt mỏi.
• Có dấu hiệu mất nước hoặc tụt huyết áp.
• Thuốc điều trị không còn hiệu quả như trước.

Việc tái khám định kỳ trong mùa hè giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ, điều chỉnh thuốc và tư vấn chế độ sinh hoạt phù hợp hơn.

Mời bạn đọc xem tiếp video: